اتروپین

( آتروپین ) (تْ رُ ) [ فر. ] ( اِ. ) شبه قلیایی است سمی که از مهرگیاه گرفته می شود و در پزشکی و کحالی استعمال می گردد.

( آتروپین ) الکلوئیدی سمّی که از گیاه بلادانه گرفته می شود و در برطرف کردن گرفتگی عضلات و گشادشدن مردمک چشم کاربرد دارد.

( آتروپین ) ( اسم ) شبه قلیایی است سمی که از مهر گیاه گرفته میشود و در پزشکی و کحالی استعمال میگردد.

آتروپین. آتروپین ( به انگلیسی: Atropine ) از داروهای موجود در ترالی اورژانس است. دو کاربرد مهم داروی آتروپین سولفات در اورژانس، برادیکاردی علامت دار و دیگری آنتی دوت مسمومیت با ارگانوفسفره ها در دوز های بالا است.
نام ژنریک: آتروپین سولفات
طبقه دارویی: آلکالوئید بلادونا، آنتی کولینرژیک
نام تجاری: Atropisol ( آتروپیسول )، Dicatro ( دیکاترو )
گرفته شده از گیاه: atropa belladonna
رده درمانی: آنتی کولینرژیک ( پاراسمپاتولیتیک )، واگولیتیک ( مهارکننده عصب واگ )، آنتی آریتمی
اشکال دارویی: آمپول، قرص، قطره
مکانیسم اثر: بلوک گیرنده های استیل کولین، افزایش ضربان قلب، کاهش حرکات ( تونیسیته عضلات صاف ) دستگاه گوارشی، دستگاه ادراری و صفراوی و اثرات ضد ترشحی. ممانعت از اثرات موسکارینی استیل کولین در محل های پس سیناپس ریشه های عصبی پاراسمپاتیک مثلاً در عضلات صاف، غدد ترشحی و سیستم عصبی مرکزی، ممانعت از ترشح بزاق، ترشحات برونی و تعریق با دوزهای پایین، گشاد شدن مردمک ( میدریاز یا همان مردمک گشادی )، افزایش ضربان قلب ( اثرات واگولیتیک )، برهم خوردن تطابق چشم با دوزهای متوسط و کاهش حرکات دستگاه گوارش و دستگاه ادراری با دوزهای بالا و ممانعت از ترشح اسید معده با دوزهای خیلی بالا. آتروپین، اثر استیل کولین روی گره های SA و AV را بلوک می کند. سرعت تخلیه الکتریکی گره سینوسی را افزایش می دهد و دوره پاسخ مؤثر گره AV را کاهش می دهد و اثر ضد آریتمی اعمال می کند. شروع اثر آن سریع است و نیمه عمر آن حدود ۴ ساعت است و دفع کلیوی دارد. وضعیت دسترسی: کلاس۲
• برادیکاردی سینوسی علامت دار
• آنتی دوت مسمومیت با سموم ارگانوفسفره در دوز های بالا
• برادی آریتمی ( ریتم جانکشال یا escape )
• ممانعت از ترشح بزاق و رفلکس های قلبی واگ
• گشادکننده مردمک قبل از جراحی
• درمان کوتاه مدت یا جلوگیری از برونکواسپاسم و گشادکننده برونش
• آسیستول
• فعالیت الکتریکی بدون نبض ( PEA ) با ریتم قلبی کمتر از ۶۰
از آتروپین در دوزهای بالاتر به عنوان پادزهر ( آنتی دوت ) برای مسمومیت با سموم ارگانوفسفرهها تا حد رفع شدن علائم مسمومیت استفاده می شود.
برادیکاردی علامت دار: افرادیکه برادیکاردی خفیف دارند ( ضربان بین ۵۰ تا ۶۰ ) معمولا بدون علامت هستند اما وقتی ضربان کم تر شود، علایمی چون سنکوپ ( syncope ) سرگیجه ( dizziness ) ضعف ( weakness ) خستگی ( fatigue ) درد قفسه سینه ( chest pain ) نفس های کوتاه ( shortness of breath ) گیجی ( confusion ) اختلال خواب و تپش قلب نشان می دهند.

آتروپین. آتْروپین (atropine)
آلکالوئید حاصل از بلادون. بلادون گیاهی با خواص سمی است. آتروپین کارکردی آنتی کولینرژیک دارد و از عبور برخی موج های عصبی پاراسمپاتیک جلوگیری می کند. در پیش درماناستفاده می شود تا ترشحات ششی و برونشی، و ترشحاتِ ناشی از التهابات معده ای را کاهش دهد. همچنین، داروی ملایمی برای رفع گرفتگی ها، ازجمله گرفتگی عضلانی است و برای فراخ ترکردن مردمک چشم نیز مصرف می شود. آتروپین از نام آتروپوس، یکی از سه سردار سرنوشت یونانی که جان آدمیان را می گرفتند، گرفته شده است.

💡 دی‌فنوکسین از سد خونی مغز گذر می‌کند و باعث ایجاد سرخوشی می‌شود. این دارو اغلب با آتروپین فروخته می شود یا همراه با آن تجویز می‌شود تا احتمال سوء استفاده و مصرف بیش از حد را کاهش دهد.

💡 داتورا (Datura stramonium L) یا تاتوره، گیاهی است یک‌ساله به ارتفاع ۵۰ تا ۲۰۰ سانتی‌متر، از تیره سیب‌زمینی. تاتوره جزو گیاهان داروئی محسوب می‌شود. از این گیاه ماده آتروپین به‌دست می‌آید

💡 مثل سایر آنتی کولینرژیکها، سولیفناسین، استری از یک کربوکسیلیک اسید است که حداقل یک حلقه آروماتیک با یک الکل نیتروژن‌دار داشته باشد. در حالیکه در آتروپین که ابتدایی‌ترین آنتی کولینرژیک است، حلقه بی سیکلیک از نوع تروپان است، در سولیفناسین، جای تروپان زا حلقه کوینوکلیدینی گرفته‌است. شکل آزاد آن، روغنی زرد است، در صورتی که سولیفناسین نمکی سوکسینات کریستال‌های زردفامی را شکل می‌دهد.

💡 دیفنوکسیلات که نوعی ترکیب اپیوئیدی است احتمالاً به‌صورت موضعی و مرکزی باعث مهار حرکات دودی روده می‌شود. آتروپین که عمدتاً به‌دلیل جلوگیری از سوءمصرف دارویی به‌این فراورده اضافه می‌گردد(لوموتیل) دارای خاصیت ضد موسکارینی می‌باشد.

💡 سم بوتولینوم مثل داروهایی از قبیل دیژیتالیس و آتروپین، از ترکیبات طبیعی می‌باشد که ابتدا به‌علت خواص سمی مورد توجه قرار گرفتند ولی امروزه به عنوان دارو استفاده می‌شوند.

💡 ممکن است برادی کاردی رخ دهد اما به درمان احتیاج ندارد مگر اینکه افت فشار خون یا اختلال همودینامیکی وجود داشته باشد، در این صورت ممکن است آتروپین (۰٫۶–۱٫۲ میلی‌گرم IV) تجویز شود.