شتاب مرکزگرا

{centripetal acceleration} [فیزیک] مؤلفۀ شعاعی رو به مرکز شتاب ذره ای که در مسیر دایره ای حرکت می کند

مؤلفۀ شعاعی رو به مرکز شتاب ذره‌ای که در مسیر دایره‌ای حرکت می‌کند.

💡 وقتی که جسمی به گونه‌ای حرکت کند که تغییر جهت داشته باشد اما سرعت آن تغییر نکند، گفته می‌شود که تحت شتاب مرکزگرا (جانب مرکز) قرار گرفته است.

💡 خلبانان هواپیماهای شکاری، هنگام دور زدن سریع دچار اضطراب می‌شوند. وقتی بدن خلبان، تحت تأثیر شتاب مرکزگرا، طوری قرار می‌گیرد که سرش به طرف مرکز خمیدگی متمایل می‌شود، فشار خون در مغزش کاهش می‌یابد و این به اختلال در کار مغز منجر می‌شود.

💡 در هواپیماها علامت‌های هشداردهنده‌ای وجود دارد که کار خلبان را آسان می‌کند. وقتی شتاب مرکزگرا به

💡 شتاب عرضی (عمود بر سرعت) باعث تغییر جهت می‌شود. اگر قدر ثابت باشد و جهت آن با سرعت تغییر کند، حرکت دایره‌ای ایجاد می‌شود. با گرفتن دو مشتق از مختصات ذره نسبت به زمان، شتاب مرکزگرا به دست می‌آید:

💡 که یک عبارت aθ را که نشان‌دهندهٔ شتاب مماسی ناشی از شتاب زاویه‌ای جسم (با فرض ω متغیر با زمان) و یک عبارت aR را که بیانگر شتاب مرکزگرا (یعنی به مرکز دوران جهت‌گیری کرده) است نشان می‌دهد.