در شکستن

شکافتن، باز کردن

بیرون آمدن، خروج

درشکستن. [ دَ ش ِ ک َ ت َ ] ( مص مرکب ) شکستن. خرد کردن. در هم خرد کردن:
نیم شبی نیم برم نیم مست
نعره زنان آمد و در، درشکست.عطار.صدهزاران نیزه فرعون را
درشکست آن موسیی با یک عصا.مولوی.ساعد دل چون نداشت قوت بازوی صبر
دست غمش درشکست پنجه نیروی من.سعدی.- با حق درشکستن؛ درافتادن و عاصی شدن:
نام و ناموس ملک را درشکست
کوری آنکس که با حق درشکست.مولوی. || تا شدن. بتو برگشتن. دوتا شدن. ( ناظم الاطباء ):
طاق فلک ز زلزله صور درشکست
زین طاق درشکسته سبکترگذشتنی است.خاقانی.- بهم درشکستن؛ داخل هم گردیدن. در هم آمیختن. در هم ریختن:
زآتش و آبی که بهم درشکست
پیه در او گرده یاقوت بست.نظامی.- درشکستن آستین ( پاچه و غیره )؛ ورمالیدن. ( یادداشت مرحوم دهخدا ). برزدن آستین.
- درشکستن شب؛ بیوقت شدن، و شب از مواقع اعتدال خود گذشتن. ( یادداشت مرحوم دهخدا ). پاسی از آن گذشتن یا از نیمه گذشتن:
سپهدار ترکان چو شب درشکست
میان با سپه تاختن را ببست.فردوسی.هر روزی به مزدوری رفتی و تا شب کار کردی و هرچه بستدی در وجه یاران خرج کردی، اما تا نماز شام بگزاردی و چیزی بخریدی و بر یاران آمدی شب درشکسته بودی. یک شب یاران گفتند او دیرمیآید بیایید تا ما نان بخوریم و بخسبیم. ( تذکرة الاولیاء عطار ).
|| پیر شدن. سالخورده شدن. شکسته شدن:
چه رسیده ست از زمانه ترا
پیر ناگشته در شکستی زود.ابن یمین. || کاستن. زیان کردن. ( ناظم الاطباء ). || کنایه از تخته های درشکستن و آن از چوب باشد اکثر و بعضی جاها از سنگ مرمر نیز دیده شده. ( آنندراج ):
همه سختی از بستگی لازم است
چو در بشکنی خانه پر هیزم است.نظامی ( از آنندراج ).

شکستن خرد کردن در هم خرد کردن