جناس ناقص
دانشنامه آزاد فارسی
جِناسِ ناقِص
در اصطلاح بدیع، گونه ای از جناس که در آن دو کلمه، به لحاظ حروف، یکسان، ولی در حرکات مختلف باشند.چارۀ بَرد به دُرد است همانا، نه به بُرد/آری، این دَرد بجز دُرد ندارد درمان (ادیب نیشابوری).
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] جناس ناقص، جناس بین یک لفظ و لفظ مشابه دارای حروف بیشتر را می گویند.
هرگاه دو کلمه متجانس در تعداد حروف متفاوت باشند، به این ترتیب که یکی از دو کلمه حرفی زیادتر از دیگری داشته باشد، خواه این حرف زائد در اول کلمه باشد یا در وسط یا آخر، «جناس ناقص» نامیده می شود.
مثال
مانند آیه:۱. (والتفت الساق بالساق الی ربک یومئذ المساق) که با افزودن «با» و «میم» در «الساق» جناس ناقص شکل گرفته است؛۲. (ثم کلی من کل الثمرات). «کلی» علاوه بر داشتن تمام حروف «کل» حرف زائد «ی» در آخر آن نیز آمده است.
اقسام جناس ناقص
برخی از علما، جناس مضارع، جناس قلب، جناس لاحق و جناس مذیل را از اقسام جناس ناقص شمرده اند.
جمله سازی با جناس ناقص
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید. گزارش محتوای نامناسب
💡 هر گاه دو رکن جناس در یکی از حروف با هم اختلاف داشته باشند به آن جناس اختلافی یا جناس ناقص به حرف میگویند..
💡 نویسندگان بزرگ در آثار ادبی خود از آرایههای بیانی نظیر جناس ناقص استفاده میکنند تا آهنگ کلام و زیبایی موسیقایی متن را به خوبی افزایش دهند.
💡 وقتی شاعر کلمات بسیار مشابه اما با تفاوتهای کوچک را در کنار هم قرار میدهد، در واقع از نوعی جناس ناقص برای جلب توجه خواننده بهره میبرد.
💡 دانشآموزان در کلاس ادبیات یاد گرفتند که چگونه جناس ناقص را از میان کلمات پیچیده در متون کلاسیک فارسی به درستی تشخیص داده و تحلیل کنند.