بیکربنات. [ ک َ ب ُ ] ( فرانسوی، اِ ) بیکربونات. ملح اسیدی اسید کربونیک ( H2co3 ). بعبارت دیگر، جسم حاصل از اسید کربونیک درصورتی که فلزی جانشین نصف ئیدروژن آن گردد، مانند بیکربنات سودیوم ( Na 3 HCO ) یا جوش شیرین. ( از دائرة المعارف فارسی ). رجوع به کارآموزی داروسازی ص 141 و روش تهیه مواد آلی ص 231، 304 و گیاهشناسی ثابتی ص 73و نیز رجوع به جوش شیرین و کربنات و کربونات شود.
نمک اسیدکربنیک و مخصوصاً نمکی که اساس آن سدیم باشد.
بی کربونات. ملح اسیدی. اسید کربونیک. بعبارت دیگر جسم حاصل از اسید کربونیک در صورتیکه فلزی جانشین نصف ئیدروژن آن گردد.
در شیمی آلی به یک شکل میانه از پروتون زدایی کربنیک اسید بی کربنات یا هیدروژن کربنات می گویند. بی کربنات در دستگاه تنظیم پی اچ بدن نقشی حیاتی دارد. بی کربنات ها باعث سختی آب هم می شوند. اگر بی کربنات با +H ترکیب شود کربنیک اسید را به وجود می آورد. کربنیک اسید باعث اسیدی شدن خون می شود. کربنیک اسید از ترکیب کربن دی اکسید و آب به وجود می آید. عامل ترکیب این دو مولکول آنزیم کربنیک انیدراز هست که در غشای داخلی گلبول قرمز خون وجود دارد. بیکربنات می تواند توسط یاخته های کبد ( ذخیره شده در کیسه صفرا ) و لوزالمعده به روده باریک ترشح شود تا ph در درون روده باریک قلیایی شود و افزایش یابد علاوه برآن یاخته های پوششی مخاط روده باریک نیز، خود می توانند بیکربنات را ترشح کنند.
یون بی کربنات یا یون هیدروژن کربنات یک آنیون با فرمول تجربی HCO3− و جرم مولکولی 01/61 amu ( دالتون ) است. این مولکول از یک اتم کربن که به وسیلهٔ ۳ اتم اکسیژن که یکی از آن ها با یک هیدروژن پیوند دارد و با چیدمان سه وجهی فراگرفته شده، تشکیل شده دارد. یون کربن دارای یک بار قراردادی ۱ - است و بار مزدوج کربنیک اسید ( H2CO3 ) و اسید مزدوج کربنات ( CO32− ) می باشد که در واکنش های زیر با آن به تعادل شیمیایی می رسد:
CO32− +2 H2O ⇋ HCO3− + H2O + OH− ⇋ H2CO3 +2 OH−
H2CO3 +2 H2O ⇋ HCO3− + H3O+ + H2O ⇋ CO32− +2 H3O+
رجوع شود به:کربنات هیدروژن
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 یکی از بارزترین مصارف سدیم بی کربنات در تولید پارچههای پشمی و ابریشمی است. صنعت نساجی، از جوش شیرین برای رنگرزی و چاپ پارچه استفاده وسیعی میکند. صنعت دباغی نیز بی کربنات سدیم را به عنوان یک عامل خنثیکننده مواد رنگرزی در فراینده رنگ استفاده میکند.
💡 بی کربنات پتاسیم به عنوان عامل فرونشانی آتش در شیمی خشک مصرف میشود. این ماده تنها عامل خاموشکننده در روش شیمی خشک است که توسط سازمان آتشنشانی بینالمللی برای خاموش کردن آتشسوزیهای حاصل از سقوط هواپیماها در فرودگاهها مورد تأیید واقع شدهاست. تأثیر بی کربنات پتاسیم در فرونشانی آتش نسبت به سدیم بی کربنات دوبرابر بیشتر میباشد.
💡 به دلیل اینکه بی کربنات سدیم، دیاکسید کربن آزاد میکند بنابراین به عنوان عامل فوم ساز در فرایند تولید لاستیک و پلاستیک استفاده میشود. دیاکسید کربن آزاد شده برای کنترل شکل محصولاتی که از لاستیک و پلاستیک ساخته میشود کاربرد دارد.
💡 باد، آب باران و بارشهای سیلآسا و شدید از مهمترین دلایل وجود این حفرههای زیاد در میان دیواره چاهکوه است. سنگهای چاهکو دارای آهک یا بی کربنات کلسیم است که اسید آب باران دلیل حل شدن آنها و ایجاد شکافها و حفرههای کوچکی در میان آنها شده و این حفرهها در طول چند میلیون سال بزرگتر شده و تبدیل به دالانههایی شدهاند.
💡 استان های اصفهان و مرکزی در مرکز ایران، دارای چشمه های آب گرم با ترکیبات سولفور، بی کربنات و آهن هستند که در بعضی موارد در محل چشمه ها مراکز اسپا ایجاد شده است و حوضچه های عمومی و خصوصی در آن وجود دارد.
💡 برای تشخیص نیاز به نمونه برداری از ناحیه آسیب دیدهاست. آزمایشها همچنین ممکن است شامل کشت و تشخیص مستقیم قارچ در مایع ریه، خون، سرم، پلاسما و ادرار باشد. آزمایش خون شامل شمارش کامل خون برای جستجوی خاص نوتروپنی است. سایر آزمایشهای خون شامل تعیین سطح آهن، گلوکز خون، بی کربنات و الکترولیتها است.
