نصایح و فضایح

[ویکی نور] نصایح و فضایح (آیات الظالمین). نصایح و فضایح (آیات الظالمین) رساله ای سیاسى و به زبان فارسى است، تألیف آیت الله سید عبدالحسین لارى(1264-1342 ق)، یکی از رسائلی است که با نام مجموعه رسائل به چاپ رسیده است.
در ابتداى رساله هیچ گونه نامى از رساله نیامده و لکن به جهت آن که مؤلف، نزدیک به چهار صد آیه قرآن در مذمت ظالمین و اعوان ایشان در این رساله جمع آورى نموده، به «آیات الظالمین» معروف شده است، در حالى که نام واقعى کتاب که خود مؤلف بر آن گذاشته است «نصایح و فضایح» است.دلیل این ادّعا آن است که مرحوم سیّد، در رسالۀ سؤال و جوابى که محمد اشکنانى انصارى از ایشان نموده است و نسخه خطى آن موجود است در جواب سؤال هفتم، نام این کتاب را برده است.
سؤال هفتم:در مجلس اهل ظلمه و حکام دیوانیان رفتن و قهوه و چاى و طعام ایشان خوردن و ماهوت و عبا و کلخچه ایشان پوشیدن چه صورت دارد؟
جواب:حق تعالى فرموده «و لا ترکنوا إلى الذین ظلموا فتمسکم النار»11:113
«فلا تقعد بعد الذکرى مع القوم الظالمین»6:68
یعنى میل نکنید بسوى ظالم که به آتش ظلمش سوخته مى شوید و ننشینید با ظالمین مگر براى نصیحت و نهى از منکر و رفع ظلم...و قریب چهار صد آیه از قرآن جمع نموده ام در مذمت ظالمین و اعوان ایشان که اسمش کتاب نصایح و فضایح است فرستاده ام چاپ نمایند هر گاه آوردند براى شما مى فرستم تا عبرت گیرى و عبرت گیرند.

💡 مطالب مثنوی را از جهت فهم خواننده به سه بخش عام، خاص و اخص تقسیم می‌کنند. بخش عام یا محکمات بخشی از مثنوی است که در آن روی سخن با عامه است و هرکس نیز به قدر فهم خود از آن استفاده می‌کند. اکثر حکایات و نصایح و پندهای مثنوی در این بخش قرار دارند.

💡 نصایح و اندرزهای حکیم سنایی دلاویز و پرتنوع، شعرش روان و پرشور و خوش‌بیان، و خود او، در زمرهٔ پایه‌گذاران نخستین ادبیات منظوم عرفانی در زبان فارسی به‌شمار آمده‌است (صفحهٔ ۴۲، حافظ‌نامه، شرح الفاظ، اعلام، مفاهیم کلیدی و ابیات دشوار حافظ.)