موتور تخت

{flat engine, horizontally opposed engine, flat cylinder, flat opposed-piston engine, engine with horizontally opposed cylinders, engine with opposed cylinders, opposed-cylinder engine, boxer engine, boxer} [قطعات و مجموعه های خودرو] موتوری که سیلندرهای آن در یک صفحه روبه روی هم قرار گرفته است

موتور تخت ( به انگلیسی: Flat Engine ) یا موتور باکسر ( به انگلیسی: Boxer Engine ) گونه ای موتور درون سوز است که پیستون های آن در امتداد صفحهٔ افق جابجا می شوند. سیلندرها در دو طرف میل لنگ قرار دارند و هریک از پیستون ها توسط یک پین میل لنگ کنترل می شوند. ایدهٔ مفهومی این موتور در سال ۱۸۹۶ توسط کارل بنز ارائه شد.
موتور تخت ارتفاع کمتری نسبت به دیگر موتورها از جمله موتور خطی دارد، که باعث پایین آمدن مرکز ثقل خودرو و در نتیجه پایداری بهتر آن می شود.
موتورهای تخت هوا خنک در "تترا ۱۱" و "تترا ۳۰" توسط کمپانی سیتروئن و از سال ۱۹۲۳ تا به امروز در موتورسیکلت های شرکت ب ام و استفاده می شود. در خودروهایی مانند فولکس بیتل چهار سیلندر و پورشه ۹۱۱ شش سیلندر، از موتور تخت در عقب خودرو استفاده شده که باعث می شود عرض زیاد موتور هیچ گونه مزاحمتی برای فرمان دهی خودرو ایجاد نکند و همچنین با حذف گاردان، اتلاف انرژی نیز کمتر باشد.
در همه مدل های "سوبارو ایمپرزا"، "فورستر"، "لگاسی"، "اوت بک"، "باجاً و "svx" از موتور چهار یا شش سیلندر تخت استفاده شده است.
این موتور به این دلیل بوکسوری نامیده می شود که هر جفت پیستون به جای این که به طور متناوب حرکت کند به طور همزمان به درون و بیرون حرکت می کند مانند بوکسورهایی که برای نشان دادن آمادگی خود قبل از مبارزه مشت های خود را به هم می کوبند. در موتورهای بوکسوری، پیستون های مقابل، دو به دو در یک مرحله قرار می گیرند؛ برای مثال اگر یک پیستون در مرحلهٔ تراکم قرار گرفته باشد پیستون مقابل آن نیز در همان مرحله قرار دارد. ترتیب احتراق موتور های باکسر 4 سیلندر به صورت 2_3_4_1 است.
موتورهای بوکسوری ثابت کرده اند که موتورهای موفقی هم برای موتور سیکلت، هم برای خودرو و حتی برای هواپیماهای کوچک می باشند.
یکی از مزایای موتور بوکسوری به موتور خورجینی این است که طراحی این موتور توازن بسیار بهتری را عرضه می کند. به این علت که اندازه حرکت هر پیستون بستگی به اندازه حرکت پیستون مقابل دارد. موتور بوکسوری یکی از سه گونه موتوری است که توازن حرکتی طبیعی دارند آن دو مدل دیگر مدل شش سیلندر خطی و ۱۲ سیلندر هستند. این سه مدل به نرمی و بدون هیچ گونه لرزشی در حالت چهارزمانه کار می کنند و نیاز به میل تعادل در میل لنگ برای برقراری توازن ندارند. در موتورهای باکسر ( و به طور کلی موتورهای تخت ) فیلتر هوا در بالای سوپاپ ها قرار نمی گیرد و در نتیجه صدای تق تق سوپاپ ها به گوش می رسد و به همین دلیل موتورهای تخت، نسبت به دیگر موتورها پرسروصداتر هستند.

💡 در سال ۱۳۱۲ توسط چند خیر، پنج موتور برق به قدرت ۳۱۰ اسب - ۵۲۵ اسب - ۷۸۰ اسب، خریداری و در محل خیابان شهید طلوعی (برق پایین) نصب و راه‌اندازی شد؛ و در سال ۱۳۲۶ سه موتور با قدرت ۱۷۸۰ اسب در خیابان تختی (برق بالا) نصب و در سال ۱۳۴۹ مورد بهره‌برداری قرار گرفت.