سَعْد بن سَعْد اَشْعَری قُمی (قرن ۳ ق)
محدّث شیعی و از اصحاب امام کاظم (ع) و امام رضا (ع) و امام جواد (ع). احادیث بسیاری از طریق او در جوامع حدیث آمده است که مورد استناد فقهاست. از دو کتاب او در منابع یاد شده است که هیچ یک به جا نمانده است؛ یکی کتابی فصل بندی شده از احادیثِ امام رضا (ع) و امام جواد (ع) و دیگری کتابی دربردارندۀ مجموعۀ مسائل امام جواد (ع) که احادیثِ گردآمده در آن ها در شماری از جوامع حدیث نقل شده است.
[ویکی اهل البیت] تاریخ نگارانی که شرح حال سعد را نوشته اند، از او به نیکی یاد کرده و مورد ستایش قرار داده اند. شیخ طوسی می نویسد: سعد بن سعد اشعری، صاحب «کتاب» است و نجاشی در «رجال» و علامه در «خلاصه» می فرماید: سعد بن سعد اهل قم و مورد اطمینان است.
شیخ کشی این روایت را نقل می فرماید: عبدالله بن صلت قمی به من خبر داد که در یکی از آخرین روزهای حیات امام جواد علیه السلام، خدمت حضرت مشرف شدم. شنیدم که امام معصوم علیه السلام فرمود: «خدا صفوان بن یحیی را جزای نیکو عنایت فرماید. در حق محمد بن سنان و زکریا بن آدم دعا کردند و فرمودند که به عهد و پیمان خود درباره من وفا کردند، اما امام نامی از «سعد اشعری» نبرد. من مرتبه ای دیگر به حضور امام رفتم، فرمود خداوند صفوان بن یحیی و محمد بن سنان و زکریا بن آدم و سعد بن سعد را خیر دهد؛ زیرا نسبت به من وفاداری کردند.
این روایت گویای شخصیت والای سعد بن سعد، نزد حضرت جواد علیه السلام است. در این حدیث امام ایشان را دعا کرد و در ردیف بزرگان فقه و حدیث به حساب آورد. یقیناً این اعتبار معنوی به دلیل روح بلند و مقام رفیع این محدث جهان تشیع است.
سایر دانشمندان و گزارش دهندگان مانند علامه مامقانی هم که تألیف هایی در زمینه زندگی بزرگان تاریخ تشیع نوشته اند، همان سخنان برجستگان رجال شیعه را ذکر کرده اند.
شیخ طوسی و نجاشی او را از یاران و راویان حضرت امام رضا و حضرت امام جواد علیهم السلام می دانند و از حدیثی هم که کشی نقل کرده استفاده می شود که او از راویان و یاران حضرت جوادالائمه علیه السلام بوده بعضی از علماء معاصر هم همین مطلب را مورد تأیید قرار داده اند.
سعد برای شناخت مکتب و اخبار اهل بیت عصمت علیهم السلام از شهر قم به مدینه یا خراسان هجرت کرد. او این راه طولانی را طی طریق کرد تا از دریای بی انتهای دانش امام علیه السلام قطره ای برگیرد و از خرمن علم او، خوشه ای برچیند. آری او نمونه این خبر معروف است که امام صادق علیه السلام فرمود: یک نفر از شیعیان ما که اخبار و روایات ما را بین پیروان ما منتشر کند قلب ها و جان های آن ها به نور دین محکم شود، از هزار نفر عابد، که تنها اهل دعا و ذکراند ولی مبلغ رسالت الهی نیستند بهتر است.
«سعد» از چند نفر، روایت نقل می کند که عبارتند از:
وی مورد اطمینان و از یاران حضرت امام رضا علیه السلام بود.
💡 ثواب زيارت حضرت معصومه عليه السلام در قم. حديث: 1 ابى رحمه اللهقال حدثنا على بن ابراهيم عن ابيه عن سعد بن سعد عن ابى الحسن الرضا عليه السلامقال سالته عن فاطمه بنت موسى بن جعفر عليهم السلامفقال من زارها فله الجنه.
💡 حديث: 1 ابى رحمه اللهقال حدثنا على بن ابراهيم عن ابيه عن سعد بن سعد عن ابى الحسن الرضا عليه السلامقال سالته عن فاطمه بنت موسى بن جعفر عليهم السلامفقال من زارها فله الجنه.
💡 و نيز در همان تفسير از احمد بن ادريس از برقى از سعد بن سعد از حضرت رضا(عليهالسلام ) نقل كرده كه شخصى از آن جناب پرسيد: اگر در موقع درو و برداشتحاصل مساكين حاضر نباشند چه بايد كرد؟ حضرت فرمود: در اين صورت تكليفى بر اونيست.
💡 در فضيلت زيارت حضرت فاطمه بنت موسى كاظم عليه السلام روآيات بسيار وارد شدهاست: سعد بن سعد مى گويد از امام رضا عليه السلام راجع به فاطمه دختر امام موسىكاظم پرسيدم فرمودند كسى كه او را زيارت كند بهشت جاى اوست و از حضرت جواد عليهالسلام روايت است كه فرمودند كسى كه عمه مرا در قم زيارت كند بهشت براى اوست.
