حق تولیت

[ویکی فقه] حق تولیت یکی ازعناوینی است که در باب وقف و ارث بحث شده است.
حق تولیت به حق سرپرستی و مدیریت مال وقفی رامی گویند.حق تولیت در اصل از آنِ واقف است و او می تواند آن را برای دیگری قرار دهد.
احکام حق تولیت
برخی، حق تولیت را از مصادیق حق به معنای خاص آن برشمرده و آن را از حقوق ی دانسته اند که از راه ارث یا غیر آن قابل نقل و انتقال به دیگری نیست و به همین جهت (عدم قابلیت برای نقل و انتقال) برخی، آن را از احکام دانسته اند؛ چه اینکه حکم ذاتاً قابل نقل و انتقال نیست. برخی گفته اند: حق تولیت اگر از جانب حاکم شرع به کسی داده شود، قابل سقوط- به معنای رفع ید از آن- است و اگر از جانب واقف داده شود، قابل سقوط نیست.برخی دیگر گفته اند: در صورت واگذاری آن از جانب حاکم شرع، اگر پذیرش آن بر فرد واجب باشد باید آن را بپذیرد و خود داری از آن جایز نیست، اما اگر قبول واجب نباشد، پس از قبول نیز می تواند از آن رفع ید کند. و چنانچه واقف ضمن عقد وقف، حق تولیت را به یکی از موقوف علیهم واگذار کند، رد آن و رفع ید جایز نیست، مانند اینکه مالی را بر اشخاص و اعقاب آنها وقف کند و ضمن وقف، تولیت را به یکی از آنان بدهد و او بپذیرد. و اگر برای اجنبی قرار دهد، رد جایز است، هرچند بعد از قبول باشد.

💡 او را پس از فوت به نجف اشرف منتقل کردند و در قبرستان وادی‌السلام در آرامگاهی خصوصی که معروف به مقبرهٔ شاه‌عبدالعظیمی‌ها است، به خاک سپردند. پس از میرزا سید علی، پسرش میرزا ابوالحسن و پس از میرزا ابوالحسن، میرزا سیدعلی معروف به میرزا بزرگ به تولیت رسید.

💡 سازمان اوقاف و امور خیریه آن را «شایعه پراکنی» خواند. هرچند در جوابیه سازمان تأکید شده که چنین معامله‌ای صحت دارد اما چون املاک مورد نظر از نوع موقوفات غیرمتصرفی است که تولیت خاص دارد، قرارداد آن نیز «بدون دخالت ریاست سازمان» به تأیید تولیت موقوفه رسیده است.

💡 بیمارستان وزیری (نجم آبادی) كه ۱۰۷ سال پیش، از ثلث مال مرحوم «میرزاعیسی وزیری» و مریدان «شیخ‌هادی نجم‌آبادی»، با گنجایش ۱۰ تخت خواب به صورت خیریه احداث شد، هم اكنون تحت نظارت اوقاف و با تولیت اخلاف شیخ‌هادی نجم‌آبادی است. این بیمارستان از سال ۱۲۷۷ تا ۱۳۵۰ با دو بخش تخصصی جراحی و طب فعالیت داشته كه بخش جراحی آن زیر نظر دكتر «ولس آلمانی»، و بخش طب آن زیر نظر دكتر «سعید ابوتراب»، اداره می‌شده است.

💡 پس از چندی، تولیت مقبرهٔ سلطان قطب‌الدین[مبهم] هم به او واگذار شد و در مدت اقامتش در دهلی، زندگی پر زرق و برقی برایش خودش ساخت. پس از مدتی، او از شغل‌های حکومتی دور شد و به گوشه‌گیری روی آورد.