اعسار در نفقه

[ویکی فقه] فقهای شیعه و اهل سنت به استناد آیه ۲۸۰ بقره/۲ که دستور مهلت دادن به معسر تا حصول گشایشی در وضع اقتصادی او می دهد: «و اِن کانَ ذو عُسرَة فَنَظِرَةٌ اِلی مَیسَرَة» به وجوب مهلت دادن به معسر حکم کرده اند؛ خواه اعسار او با بیّنه ثابت شود یا با حکم حاکم.
بسیاری از فقهای اهل سنت به استناد آیه ۳۴ نساء/۴: «اَلرِّجالُ قَوّامونَ عَلَی النِّساءِ بِما فَضَّلَ اللّهُ بَعضَهُم عَلی بَعض وبِما اَنفَقوا مِن اَمولِهِم...» گفته اند: اگر مردی از تأمین نفقه همسرش ناتوان شود با حصولِ اعسار، حق فسخ نکاح برای زوجه ثابت می شود، زیرا در این صورت قوّامیت او از میان می رود.
← وجوب مهلت و عدم ثبوت حق
در بین فقهای شیعه نیز اختلاف نظراتی در این مسأله می باشد.
← ثبوت حق فسخ برای زوجه
همچنین درباره این موضوع که برای تعیین میزان نفقه زوجه آیا اعسار و ایسار (توان گری) زوج معیار است یا وضع زوجه یا هر دو، در فقه اسلامی آرای گوناگونی ابراز شده است.
← توجه به اعسار و ایسار زوج
...

💡 پس حضرت خنديد و كيسه اى كه هزار دينار زر سرخ داشت نزد او افكند وانگشترى عطاكرد او را، كه نگين آن دويست درهم قيمت داشت و فرمود كه به اين زرها ذمّه خود را برى كنو اين خاتم را در نفقه خود صرف كن.اعرابى آن زرها را برداشت و اين آيه مباركه راتلاوت كرد: (اَللّهُ اَعُلَمُ حُيْثُ يَجْعَلُ رِسالَتَه (30)).(31)

💡 هشام از پاسخ باز ماند و از ابن ابى العوجاء فرصت خواسته و براى گرفتن پاسخبه مدينه شتافت. هشام سخن ابن ابى العوجاء را براى حضرت امام صادق عليه السّلامباز گفت. امام فرمود: ((منظور از عدالت در آيه سومِ سوره نساء، عدالت در نفقه و رعايتحقوق همسرى و طرز رفتار و كردار است؛ و مراد از آيه 129 همين سوره، عدالت درتمايلات قلبى است. بنابراين تعدد زوجات در اسلام حرام نيست و با شرايطى جايزاست.))

💡 مساءله 20 - اگر شوهر مالى كه وافى به نفقه خودش و همسرش وساير اقارب واجب النفقه نداشته باشد محارج شخص او مقدم است بر مخارج همسرش ومخارج همسر مقدم است بر مخارج اقارب، اگر مرد چيزى از نفقه شخصى اش اضافه آوردآنرا صرف همسرش مى كند نه صرف اقارب و اگر نفقه همسرش نيز تامين شد و اضافهآورد آن را خرج در نفقه اقارب مى كند.