استعمال لفظ جمع در معانی متعدد

[ویکی فقه] استعمال لفظ جمع در معانی متعدد به بکارگیری لفظ دارای صیغه جمع، در معانی متعددِ مستقل اطلاق می شود.
از اقسام استعمال لفظ در معانی متعدد، استعمال لفظ جمع و اراده معانی متعدد و مستقل است، مثل این که گفته شود: «رأیت عیونا» و از آن، عین باکیه (چشم)، عین جاریه ( چشمه ) و ذهب ( طلا ) اراده شود؛ با این استدلال که جمله «رأیت عیونا» به منزله «رأیت عینا و عینا و عینا» است که می توان از هر یک از آنها معنایی خاص اراده کرد.
توضیح
درباره استعمال لفظ جمع در معانی متعدد، اختلاف وجود دارد:مرحوم « صاحب معالم » می گوید: استعمال لفظ تثنیه و جمع در بیش از یک معنا، جایز بوده و جواز آن به نحو حقیقت است و استعمال لفظ مفرد در بیش از یک معنا جایز بوده، ولی جواز آن به نحو مجاز می باشد. مرحوم « خویی » می گوید: استعمال لفظ تثنیه، جمع و مفرد در بیش از یک معنا جایز است، هر چند این استعمال مخالف ظهور عرفی است و احتیاج به قرینه دارد. مرحوم « آخوند خراسانی » و مرحوم « مظفر » می گویند: استعمال لفظ مفرد، تثنیه و جمع در بیش از یک معنا جایز نیست.

💡 البته انكار نمى توان كرد كه استعمال لفظ جمع در مفرد به اصطلاح، خلاف ظاهر استو بدون قرينه جايز نيست، ولى با وجود آنهمه رواياتى كه در شاننزول آيه وارد شده است، قرينه روشنى بر چنين تفسيرى خواهيم داشت، و حتى در مواردديگر به كمتر از اين قرينه نيز قناعت مى شود.