ابوالحسن ابن زبیر

[ویکی فقه] اِبْن ِ زُبَیْر، ابوالحسن علی بن محمد بن عُبید بن زبیر قرشی اسدی کوفی (ذیقعده ۳۴۸-۲۵۴ق / ژانویه۹۶۰ - ۸۶۸م )، معروف به ابن کوفی، ادیب، کاتب و راوی است.
او از تبار اسد بن عبدالعزّی بن قصّی به کلاب و از قوم و قبیله زبیر بن عوام برادرزاده حضرت خدیجه بنت خُوَیلد است و شاید به همین سبب وی را ابن زبیر خوانده اند.
گردآوری کتب
پدرش از مردم کوفه بود، ولی او در بغداد اقامت گزید و از روزگار پدر به فراگیری دانش پرداخت. پدرش ارث فراوانی برای او بر جای نهاد و او همه را در راه دانش اندوزی، فراهم آوردن کتابخانه، خریدن و نسخه برداری کتاب و کمک به دانش پژوهان بینوا صرف کرد. وی کتابهای خود را دسته بندی کرده، بر هر یک نشان خاصی نوشته بود تا یافتن آنها از میان انبوه کتابها آسان باشد. ابن زبیر به گردآوری و نشر کتاب عشق می ورزید و کتابهای بسیاری را به خط خویش نسخه برداری کرد و چندان در این کار اهتمام ورزید که با داشتن تواناییهای علمی، کمتر به کار تألیف پرداخت.
← جلب اعتماد دانشمندان
او از شاگردان و یاران ثعلب (امام کوفیان زمان خود در نحو و لغت ) بود. نزدیکی ابن زبیر به ثعلب چندان بود که ثعلب او را به عنوان وصی خویش برگزیده و از او خواست که پس از مرگ کتابهایش را به احمد بن اسحاق قُطْرَبُّلی بسپارد. ابن زبیر در علم حدیث نیز مقامی ارجمند دارد، چنانکه طوسی از طریق احمد بن عبدون حدیثهایی را که ابن زبیر روایت کرده، در کتابهای خویش آورده است. او از ابراهیم بن ابی العَنبس، حسن و محمد دو پسر علی بن عَفان، ابراهیم بن عبدالله قصّار، محمد بن حسین حنینی و علی بن حسن فضال حدیث شنید و گروهی همچون ابن رزقویه، احمد بن محمد بن حسنون، ابوعلی بن شاذان و تَلْعُکْبَری از او حدیث شنیده و روایت کرده اند. همچنین ابوعبدالله محمد بن اسد کاتب بغدادی از شاگردان او بود.
ثقه
...

💡 ابوعبدالرحمن مسور بن مخرمة زُهری (۲ - ۶۴ هجری) از صحابهٔ صغار پیامبر اسلام و از راویان حدیث نزد اهل سنت است. او از همراهان عبدالله بن زبیر بود و ابن زبیر کاری بدون مشورت او انجام نمی‌داد. در سنگ‌باران کعبه به‌دستور حجاج بن یوسف کشته شد و ابن زبیر خود غسل و کفن او را را انجام داد. او بر معاویه درود و صلوات می‌فرستاد.

💡 ابن زبیر پیشنهاد او را پذیرفت و مقصد سربازان مختار را وادی القرای قرار داد که دهکده‌ای واقع در شمال مدینه است اما مختار به‌جای آن سه هزار جنگجو را به فرماندهی شرحبیل بن ورس را راهی کرد و به آنان گفت که وارد مدینه گردند و منتظر دستورهای بعدی بمانند.