ابوالبختری عاص بن هاشم
ابوالبختری، عاص بن هاشم بن حارث بن اسد بن عبدالعزی (درگذشتهی ۲ قمری مصادف با ۶۲۴ میلادی)، از شخصیتهای برجسته و بانفوذ قریش در دوران پیش از اسلام به شمار میرفت. وی در جامعهی جاهلیت عرب، از جایگاه و احترام قابل توجهی برخوردار بود و در رویدادهای مهم قبیلهای آن عصر نقش آفرینی میکرد.
در مورد نام پدر او، در منابع تاریخی کهن مانند تاریخ طبری و انساب الاشراف بلاذری، نام هاشم به عنوان پدر ایشان ثبت شده است. با این حال، شماری از مآخذ معتبر و تاثیرگذار دیگر، از جمله برخی کتب رجالی و تاریخی، نام پدر وی را هشام ذکر کردهاند که این موضوع نشاندهندهی اختلاف نظر در منابع دست اول است.
این تفاوت در ثبت نام پدر ابوالبختری، نمونهای از چالشهای پژوهشهای تاریخی در تبارشناسی شخصیتهای صدر اسلام محسوب میشود. با این وجود، هر دو صورت نام، او را به خاندان بنیاسد بن عبدالعزی از تبار قریش منتسب میکنند که خود گواهی بر اصالت خانوادگی و موقعیت اجتماعی والای او در جامعهی مکه در آستانهی ظهور اسلام است.
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] اَبوالْبَخْتَری، عاص بن هاشم بن حارث بن اسد بن عبدالعزی (د ۲ق/۶۲۴م)، یکی از بزرگان قریش در جاهلیت بود.
منابع کهن نام پدر او را «هاشم» ذکر کرده اند، اما دسته ای از مآخذ مهم دیگر آن را «هشام» گفته اند.
محمدبن عمر واقدی، مغازی، ج۱، ص۱۴۹، به کوشش مارسدن جونز، لندن، ۱۹۶۶م.
← سوره حجر، آیات ۹۰تا۹۳
(۱) ابن اثیر، الکامل.(۲) ابن اسحاق، سیره، به کوشش محمد حمیداللـه، قونیه، ۱۴۰۱ق/۱۹۸۰م.(۳) محمد ابن سعد، الطبقات الکبری، به کوشش احسان عباس، بیروت، دارصادر.(۴) محمد بن اسحاق ابن هشام، السیره النبویه، به کوشش مصطفی سقا و دیگران، قاهره، ۱۳۵۵ق/۱۹۳۶م.(۵) احمدبن یحیی بلاذری، انساب الاشراف، به کوشش محمد حمیداللـه، قاهره، ۱۹۵۹م.(۶) احمدبن حسین بیهقی، دلائل النبوه، به کوشش عبدالمعطی قلعجی، بیروت، ۱۴۰۵ق/۱۹۸۵م.(۷) زبیدی، تاج العروس.(۸) مصعب بن عبداللـه زبیری، نسب قریش، به کوشش لوی پرووانسال، قاهره، ۱۹۵۳م.(۹) محمدبن سائب کلبی، جمهره النسب، به کوشش ناجی حسن، بیروت، ۱۴۰۷ق/۱۹۸۴م.(۱۰) محمدبن عمر واقدی، مغازی، به کوشش مارسدن جونز، لندن، ۱۹۶۶م.(۱۱) علی بن احمد ابن حزم، جمهره انساب العرب، بیروت، دارالکتب العلمیه، ۱۴۰۳ق.