سید نورالله حسینی شوشتری

[ویکی شیعه] سید نورالله حسینی شوشتری (۹۵۶ -۱۰۱۹ق) یا مرعشی معروف به قاضی نورالله شوشتری یا شهید ثالث، فقیه، اصولی، متکلم، محدّث و شاعر شیعه عهد صفویه. شوشتری تالیفات بسیاری دارد، از جمله احقاق الحق و ازهاق الباطل و مجالس المؤمنین. او قاضی القضاة هند بود و بر اساس مذاهب چهارگانه اهل سنت فتوا می داد، اما سرانجام با بدگویی بدخواهان، به فرمان جهانگیرشاه به مرگ محکوم شد و به قتل رسید. وی در آگرای هند مدفون است.
سید نورالله حسینی مرعشی در سال ۹۵۶ق در شوشتر از شهرهای خوزستان به دنیا آمد. تبار وی به امام زین العابدین(ع) می رسد. پدر او سید شریف الدین، از علمای بزرگ عصر خود بود. سید شریف الدین دارای آثاری در علوم نقلی و عقلی بود. اجداد قاضی نورالله به نجم الدین محمود حسینی مرعشی آملی که از آمل به شوشتر هجرت کرد بازمی گردد. قاضی نورالله همواره به پیوند خود به این سلسله افتخار می کرد و این مسئله در آثارش نمایان است.
سید نورالله، در شوشتر به تحصیل علم پرداخت. علوم نقلی و عقلی را نزد پدرش آموخت و طب را نزد حکیم مولانا عماد الدین فراگرفت. میر صفی الدین محمد و میر جلال الدین محمد صدر از معلمان او بودند. او در ۲۳ سالگی در سال ۹۷۹ (ه‍.ق) به همراه برادر کوچکترش سید وجیه الدین محسن برای تحصیل به مشهد رفت.

💡 سید نورالله حسینی شوشتری کشته شده به سال: ۱۰۱۹ قمری در هند؛ که او نیز (بیشتر در میان مسلمانان هند) به شهید ثالث مشهور است.

💡 محمدتقی برغانی، کشته شده به سال: ۱۲۶۳ قمری، احتمالاً در قزوین، که بیشتر او را شهید ثالث و برخی او را شهید رابع می‌دانند. معمولاً در ایران وی و در هند سید نورالله حسینی شوشتری هر دو به شهید ثالث ملقبند و در ایران محمدباقر اصطهباناتی و در هند سید محمد سبزواری هر دو به شهید رابع ملقبد.

💡 محمدباقر اصطهباناتی، کشته شده به سال: ۱۳۲۶ قمری (۱۲۸۶ خورشیدی)، در شیراز؛ که بیشتر در میان شیعیان ایران به شهید رابع شهرت دارد. کتابی هم با نام شهید رابع پیرامون زندگی علمی و سیاسی این فیلسوف مشروطه خواه نوشته شده‌است. هر چند از نظر تاریخی پس از سید نورالله حسینی شوشتری گاه محمدتقی برغانی را نیز شهید رابع می‌دانند اما با توضیحات دربارهٔ شهید ثالث او بخصوص در ایران بیشتر به شهید ثالث مشهور است.