فرهنگستان زبان و ادب
{turbidity current} [زمین شناسی] جریان چگالی که در آن حجم محدودی از آب گل آلود به دلیل چگالی بیشتر نسبت به آب پیرامون به سمت آن حرکت می کند
{turbidity current} [زمین شناسی] جریان چگالی که در آن حجم محدودی از آب گل آلود به دلیل چگالی بیشتر نسبت به آب پیرامون به سمت آن حرکت می کند
جریان توریدگی (turbidity current)
جریانی حاصل از اثر گرانش، در هوا، آب یا هر سیال دیگر. این جریان بر اثر انباشت ذرات معلق، مانند گِل، لای یا خاکستر آتشفشانی پدید می آید و چگالی آن از چگالی سیال پیرامونش بیشتر است. جریان های توریدگی دریایی از حرکت زمین ساختی۱، امواج طوفان، تسونامی یا زمین لرزه سرچشمه می گیرند و به سرعت، مانند بهمن های زیرآبی، به سمت پایین حرکت و رسوب گذاری می کنند. تصور می شود این پدیده یکی از مکانیسم های تشکیل ژرفدره های۲ زیردریایی باشد.
tectonic movementcanyons
جریان چگالی که در آن حجم محدودی از آب گلآلود به دلیل چگالی بیشتر نسبت به آب پیرامون به سمت آن حرکت میکند.
💡 ژرفدره زیردریایی نوعی دره با دیوارههای پر شیب است که بستر دریا در حاشیه قارهای را بریده و گاهی تا فلات قاره ادامه دارد. ژرفدره زیردریایی دارای دیوارههای تقریباً عمودی بوده که اختلاف ارتفاع بین کف و دیواره آن گاهی به ۵ کیلومتر نیز میرسد (مانند ژرفدره باهامای بزرگ). همانند ژرفدرههای روی خشکی که دارای کانالهایی برای هدایت جریان آب هستند، ژرفدرههای دریایی کانالهایی برای جریان توریدگی در بستر دریا دارند. جریانهای توریدگی به روانههایی از اب چگال و پر از رسوب گفته میشود که توسط رودها یا بر اثر توفان، زمینلغزش زیردریایی، زمینلرزه یا دیگر عوامل تولیدکننده رسوب در بستر دریا پدید آمدهاند. جریانهای توریدگی با سرعت زیاد (گاهی تا ۷۰ کیلومتر در ساعت) به پایین لغزیده و با فرسایشدادن حاشیه قارهای در نهایت در دشتهای مغاکی تهنشین میشوند.
💡 چنین تصور میشود که شکلگیری ژرفدرههای زیردریایی عمدتاً ناشی از دو عامل اصلی است: فرسایش ناشی از جریان توریدگی و سقوط تودهای شیب قارهای. در نگاه نخست الگوی فرسایش در ژرفدره زیردریایی شبیه ژرفدرههای روی زمین به نظر میرسد ولی به دلیل تفاوتهای مشخص میان فرایندهای فرسایشی در زیر آب، تفاوتهای زیای میان الگوی فرسایش در شکلگیری ژرفدرههای زیردریایی دیده شدهاست.