جامع التمثیل

[ویکی فقه] جامع التمثیل (کتاب). جامع التمثیل، کتابی درباره تمثیلها و حکایتها، به ویژه حکایتهای امثال، به فارسی، تألیف محمدعلی (یامحمد) حبله رودی، ادیب و نویسنده قرن یازدهم می باشد.
آقابزرگ طهرانی نویسنده جامع التمثیل را محمد الحبلرودی ذکر کرده است. مؤلف نیز در آغاز کتاب نام خود را محمد حبله رودی (در متن چاپی به اشتباه: جبله رودی)، و در جایی دیگر از کتاب محمدعلی حبله رودی (در متن چاپی به اشتباه: جبله رودی) آورده است. صادق کیا
نسبت محمدعلی حبله رودی
وی را منسوب به «هبله رود» (هَبْلِروُد؛ اشهر حبله رود است)، رود و دهستانی در فیروزکوه مازندران، می داند اما با توجه به این که مؤلف در آغاز جامع التمثیل می گوید: «محمد حبله رودی که دست در حبل المتین عروة الوثقی زده» ــ و صنعت جناس را بین نام خود و «حبل المتین» به کار برده ــ هبله رودی نادرست و حبله رودی صحیح است. حبله رودی، که در حیدرآباد دکن می زیست.
تاریخ تألیف
در ۱۰۴۹ مجمع الامثال را درباره مثلهای فارسی و در ۱۰۵۴ هجری جامع التمثیل را تألیف کرد. وی در آغاز جامع التمثیل، تاریخ تألیف آن را به حساب جُمَل، عدد آیه «انَّ المتَّقینَ فی مقامٍ امین» آورده است.
سبب تالیف
...

💡 همان‌گونه که از تعداد زیاد نسخه‌های خطی باقی‌مانده می‌توان حدس زد، قابوس‌نامه از محبوبیت خوبی برخوردار بود. داستان‌های مشابه قابوس‌نامه در حدیقةالحقیقه و شریعةالطریقه اثر سنایی غزنوی در قرن ششم و جوامع الحکایات و لوامع الروایات اثر محمد عوفی در قرن هفتم آمده است. افزون بر این، نویسندگان دیگری همچون قاضی احمد غفاری در تاریخ نگارستان، محمد حبله‌رودی در جامع التمثیل، فزونی استرآبادی در بحیره، ابوحامد کرمانی در عقد العلی للموقف الاعلی، ابن اسفندیار در تاریخ طبرستان، سعدالدین کافی در یک قصیده، خسرو دهلوی در مطلع الانوار، عبدالرحمن جامی در سلسله الذهب، مجدالدین محمد حسینی مجدی در زینت المجالس، محقق سبزواری در روضه الانوار،نظامی گنجوی در خسرو و شیرین و عطار در اسرار نامه، الهی نامه و منطق الطیر، حکایت‌های آن را نقل کرده‌اند.