المقنعه

محمد بن محمد بن نعمان (م. ۴۱۳ هجری قمری)، معروف به شیخ مفید، یکی از برجسته‌ترین مراجع و علمای بزرگ شیعه در قرن چهارم و اوایل قرن پنجم هجری بود. او که در بغداد، مرکز علمی جهان اسلام در آن عصر، فعالیت می‌کرد، از همان دوران نوجوانی تحت تعلیم اساتید بزرگی چون ابن قولویه، شیخ صدوق، ابوغالب رازی و ابن جنید قرار گرفت و با تلاشی پیوسته و تحقیقات عمیق، به مراتب عالی علمی دست یافت. در روزگاری که فقه مذاهب اربعه در پایگاه خلفای عباسی تدریس می‌شد، مکتب شیخ مفید با رویکردی متمایز از رونق ویژه‌ای برخوردار بود و او را به عنوان یکی از مبتکران علم کلام و فقه استدلالی آن زمان مطرح ساخت. جایگاه علمی و معنوی او به قدری والا بود که امام زمان (عجّل الله تعالی فرجه الشریف) در توقیعی شریف، او را «شیخ السدید و مولی الرشید الاخ الولی الناصر لنا...» خطاب فرمودند.

اهمیت و جایگاه علمی شیخ مفید از نگاه بزرگان

ریاست علمی و فکری شیعه در عصر شیخ مفید به وی منتهی می‌شد. شیخ طوسی درباره او چنین می‌گوید: «ابوعبدالله مفید، معروف به ابن معلم، از متکلمان طایفه امامیه است که در فقه و کلام بر همه مقدم بود؛ فکرش عالی و حاضر جواب بود.» این ستایش‌ها نشان‌دهنده عمق دانش او در مباحث اعتقادی و قدرت استدلالش در مناظرات کلامی و فقهی است. او توانست مکتب فکری امامیه را در محیطی چالش‌برانگیز توسعه داده و شاگردان بسیاری را تربیت کند که خود بعدها از مراجع بزرگ شدند. محیط علمی بغداد، با وجود تسلط ظاهری جریان‌های فقهی دیگر، شاهد ظهور چهره‌ای چون شیخ مفید بود که توانست با اتکا به منابع اصیل و روشی استدلالی، جایگاه ویژه‌ای برای خود و مذهبش تثبیت کند.

ساختار کتاب «المقنعة» و محتوای فقهی و اعتقادی

کتاب مشهور او، المقنعة»، به عنوان یکی از متون بنیادی فقهی و کلامی شیعه، در دو بخش اصلی تدوین شده است. بخش نخست کتاب به مباحث اصولی اعتقادی اختصاص دارد که شامل بحث‌هایی بنیادین در باب توحید و صفات ذات باری‌تعالی، وجوب اعتقاد به نبوت و رسالت پیامبران، لزوم ایمان به امامت ائمه، ولایت اولیاء الله، اعتقاد به معاد، و همچنین وجوب شناخت و عمل به شریعت اسلام و لزوم برپایی نماز است. بخش دوم این اثر، به فروع فقهی می‌پردازد و از مبحث مهم کتاب طهارت آغاز شده و تا پایان کتاب وکالت ادامه می‌یابد. این اثر ارزشمند، به صورت یک کتاب فتوایی تألیف شده و به عنوان منبعی مهم برای فهم دیدگاه‌های فقهی شیخ مفید در قرن چهارم هجری باقی مانده است.

دانشنامه آزاد فارسی

المُقنِعه
رجوع شود به:مقنعه (المقنعه)

دانشنامه اسلامی

[ویکی اهل البیت] المقنعة. محمد بن محمد بن نعمان ابن معلم ابوعبدالله عکبری بغدادی، معروف به شیخ مفید (م 413 ق).
وی یکی از مشاهیر علما و مراجع بزرگ شیعه در عصر خویش بود و از آغاز زندگی با قرآن و کتب دینی انس داشت. او از نوجوانی از مکتب ابن قولویه، شیخ صدوق، ابوغالب رازی و ابن جنید سال ها بهره مند بود و در سایه کوشش و تحقیقات خود به مقام علمی و سمت استادی نایل آمد.
در عصر مفید، بغداد مرکز علوم اسلامی بود و در پایگاه خلفای عباسی، فقهِ مذاهب اربعه تدریس می شد و در کنار مکاتیب، مکتب شیخ مفید با جلوه خاصی از رونق بیشتری برخوردار بود. مفید در عصر خودش از مبتکران علم کلام و فقه استدلالی بشمار می رفت. امام زمان عجل الله تعالی فرجه شریف درباره او ضمن توقیعی خطاب به وی می فرماید: «شیخ السدید و مولی الرشید الاخ الولی الناصر لنا...».
شیخ طوسی درباره او می گوید: «ابوعبدالله مفید معروف به ابن معلم از متکلمان طایفه امامیه است که در فقه و کلام بر همه مقدم، فکرش عالی و حاضر جواب بود. ریاست شیعه در آن زمان به وی منتهی می شد».
این کتاب در دو بخش تدوین شده است: بخش نخست مربوط به اصولی اعتقادی است. در این قسمت مؤلف راجع به توحید و صفات حق تعالی، وجوب اعتقاد به انبیا و رسل، وجوب اعتقاد به امامت، ولایت اولیاءالله، وجوب اعتقاد به معاد، وجوب معرفت و عمل به شرایعت اسلام و وجوب نماز بحث می کند.
بخش دوم مربوط به فروع فقهی است که از کتاب طهارت شروع می شود و به کتاب وکالت خاتمه می یابد. این کتاب فتوایی است.
[ویکی فقه] المقنعة (کتاب). کتاب المقنعة تألیف شیخ مفید، محمد بن محمد بن نعمان بغدادی( ۳۳۶- ۴۱۳ هجری) از بزرگان علمای شیعه در قرن چهارم هجری است.
شیخ مفید از چهره های بسیار درخشان شیعه در جهان اسلام می باشد. او هم متکلم است و هم فقیه. ابن ندیم در فن دوم از مقالۀ پنجم« الفهرست » که در بارۀ متکلمان شیعه بحث می کند، از او به عنوان« ابن المعلم » یاد کرده و او را ستایش می نماید. کتاب معروف او در فقه نیز« المقنعة» است.ابو یعلی جعفری که داماد مفید بوده است، می گوید: « مفید شبها مختصری می خوابید و بقیه شب را به نماز یا مطالعه یا تدریس یا تلاوت قرآن مجید می گذرانید.»
[ویکی اهل البیت] المقنعه ایکی از کتابهای قدیمی شیعه امامی است که توسط شیخ مفید (م 413 ق) نگاشته شده است.
محمد بن محمد بن نعمان ابن معلم ابوعبدالله عکبری بغدادی، معروف به شیخ مفید (م 413 ق). یکی از مشاهیر علما و مراجع بزرگ شیعه در عصر خویش بود و از آغاز زندگی با قرآن و کتب دینی انس داشت. او از نوجوانی از مکتب ابن قولویه، شیخ صدوق، ابوغالب رازی و ابن جنید سال ها بهره مند بود و در سایه کوشش و تحقیقات خود به مقام علمی و سمت استادی نایل آمد.
در عصر مفید، بغداد مرکز علوم اسلامی بود و در پایگاه خلفای عباسی، فقهِ مذاهب اربعه تدریس می شد و در کنار مکاتیب، مکتب شیخ مفید با جلوه خاصی از رونق بیشتری برخوردار بود. مفید در عصر خودش از مبتکران علم کلام و فقه استدلالی بشمار می رفت. امام زمان عجل الله تعالی فرجه شریف درباره او ضمن توقیعی خطاب به وی می فرماید: «شیخ السدید و مولی الرشید الاخ الولی الناصر لنا...».
شیخ طوسی درباره او می گوید: «ابوعبدالله مفید معروف به ابن معلم از متکلمان طایفه امامیه است که در فقه و کلام بر همه مقدم، فکرش عالی و حاضر جواب بود. ریاست شیعه در آن زمان به وی منتهی می شد».
این کتاب در دو بخش تدوین شده است: بخش نخست مربوط به اصولی اعتقادی است. در این قسمت مؤلف راجع به توحید و صفات حق تعالی، وجوب اعتقاد به انبیا و رسل، وجوب اعتقاد به امامت، ولایت اولیاءالله، وجوب اعتقاد به معاد، وجوب معرفت و عمل به شرایعت اسلام و وجوب نماز بحث می کند.
بخش دوم مربوط به فروع فقهی است که از کتاب طهارت شروع می شود و به کتاب وکالت خاتمه می یابد. این کتاب فتوایی است.
تهذیب الاحکام که یکی از کتب اربعه نوشته شیخ طائفه طوسی است. این شرح مربوط به بخش فقه ی مقنعه است.
این کتاب به کوشش انتشارات جامعه مدرسین قم در سال 1410 ق چاپ و منتشر شده است.
[ویکی نور] المقنعة تألیف شیخ مفید، محمد بن محمد بن نعمان بغدادی (336 - 413 هجری).
این کتاب مهمترین اثر شیخ مفید در فقه می باشد.
کتاب حاضر از کتابهای مهم شیعه در قرن پنجم هجری بوده و مؤلف آن نیز از چهره های سرشناس و فقهای بزرگ و نام آور شیعه است.
المقنعه، از سری کتابهای قدمای شیعه است که الفاظ آن از روایات ائمه معصوم علیهم السلام اخذ شده و علماء و فقها به عبارتها و فتاوای آن، به دید روایت و حدیث می نگرند و این نبوده مگر برای زنده نگاه داشتن سخنان آن امامان بزرگوار و تبرک به الفاظ و کلمات پیشوایان دین.
البته آنچه به عنوان متن این کتاب آمده از حد یک روایت مرسل و یا معمولی بسیار بالاتر است، زیرا اینها روایاتی هستند که مورد تأیید مؤلف بزرگوار آن شیخ مفید واقع شده اند و او حکم به صحت و اعتبار آنها نموده و بر طبقشان فتوا داده است.
[ویکی فقه] المقنعه (کتاب). کتاب المقنعة تألیف شیخ مفید، محمد بن محمد بن نعمان بغدادی( ۳۳۶- ۴۱۳ هجری) از بزرگان علمای شیعه در قرن چهارم هجری است.
شیخ مفید از چهره های بسیار درخشان شیعه در جهان اسلام می باشد. او هم متکلم است و هم فقیه. ابن ندیم در فن دوم از مقالۀ پنجم« الفهرست » که در بارۀ متکلمان شیعه بحث می کند، از او به عنوان« ابن المعلم » یاد کرده و او را ستایش می نماید. کتاب معروف او در فقه نیز« المقنعة» است.ابو یعلی جعفری که داماد مفید بوده است، می گوید: « مفید شبها مختصری می خوابید و بقیه شب را به نماز یا مطالعه یا تدریس یا تلاوت قرآن مجید می گذرانید.»
معرفی کتاب
این کتاب فتوایی در دو بخش تدوین شده است:بخش نخست مربوط به اصول اعتقادی است. در این قسمت مؤلف راجع به توحید و صفات حق تعالی، وجوب اعتقاد به انبیا و رسل، وجوب اعتقاد به امامت، ولایت اولیاء الله، وجوب اعتقاد به معاد، وجوب معرفت و عمل به شریعت اسلام و وجوب نماز بحث می کند.بخش دوم مربوط به فروع فقهی است که از باب طهارت شروع شده و به باب وکالت خاتمه می یابد.
موضوع کتاب
این کتاب مهمترین اثر شیخ مفید در فقه می باشد.
ارزش و اعتبار
...

جمله سازی با المقنعه

💡 المقنعه از قدیمی‌ترین، مهم‌ترین و معروف‌ترین منابع فقهی شیعه است که توسط شیخ مفید (متوفی ۴۱۳ ق) به زبان عربی تألیف شده‌است.