ابن معلم
نجم‌الدین، ابوالغنایم محمد بن علی بن فارس واسطی هَرثی، یکی از شاعران برجسته عرب بود که به واسطه اشعار لطیف، رقیق و پراحساسش شهرت داشت. عمده شهرت او مدیون سروده‌هایش در حوزه عشق و غزل است. این اشعار، که غالباً لحنی اندوهناک و حزین داشتند، به گونه‌ای در مجالس سماع صوفیان مورد استقبال قرار می‌گرفت و حتی واعظان نیز گاهی برای استشهاد به مضامین آن متوسل می‌شدند. ابن معلّم در حدود سال ۵۰۱ هجری قمری دیده به جهان گشود و معاصر با ابن تعاویذی بوده است. سرانجام، این شاعر در زادگاهش، هَرث (واقع در ده فرسخی واسط)، در سال ۵۹۲ هجری قمری دیده از جهان فروبست.
ابوالحسن، از اکابر دولت آل بویه
شخصیت دوم با نام ابن معلّم، ابوالحسن، از امرای بزرگ و رجال تأثیرگذار در دوران حکومت آل بویه به شمار می‌رفت. نفوذ این شخصیت در بغداد در دوره سلطه بهاءالدوله به حدی بود که او را وادار به مصادره اموال و املاک بسیاری از مردم نمود. قدرت و اعمال نفوذ این وزیر یا دبیر موجب نارضایتی شدید در میان سپاهیان گردید.
سقوط و پایان کار ابن معلّم
در سال ۳۸۲ هجری قمری، اوج نارضایتی لشکریان بهاءالدوله به شورش منجر شد. سپاهیان شورشی در یک اقدام مستقیم، خواستار تحویل ابن معلّم شدند. بهاءالدوله که چاره‌ای جز اطاعت نداشت، وی را با اکراه تسلیم لشکریان نمود. متأسفانه، این تسلیم نقطه پایان کار ابن معلّم بود؛ چرا که نظامیان شورشی در همان سال او را به قتل رساندند و بدین ترتیب پرونده فعالیت‌های سیاسی این شخصیت در تاریخ دولت آل بویه بسته شد.
لغت نامه دهخدا
ابن معلم. [ اِ ن ُ م ُ ع َل ْ ل ِ ] ( اِخ ) ابوالغنایم محمدبن علی بن فارس واسطی هرثی، ملقب به نجم الدین. شاعر عرب. اشعار او بلطف و رقت معروف است و بیشتر در عشق و غزل می سروده و چون غالباً اندوهناک و حزین است در مجالس سماع صوفیه خوانده میشد و وعاظ به آن استشهاد میکردند. او با ابن تعاویذی معاصر است. ابن معلم در هُرث، ده فرسخی واسط، مسقطالرأس خویش، به سال 592 هَ.ق. درگذشته است. مولد او در سنه 501 بوده است.
ابن معلم. [ اِ ن ُ م ُ ع َل ْ ل ِ ] ( اِخ ) ابوالحسن. از امرا و اکابر رجال دولت آل بویه. او بزمان بهاءالدوله در بغداد نفوذی کامل داشت و بهاءالدوله را بمصادره بسیاری از مردم واداشت. در سال 382 هَ.ق. لشکر بهاءالدوله شوریده از او درخواست کردند ابن معلم را بدانها سپارد و بهاءالدوله کُرهاً او را تسلیم کرد و لشکریان بهمین سال او را بقتل رسانیدند.
فرهنگ فارسی
شاعر عرب
جمله سازی با ابن معلم
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید. گزارش محتوای نامناسب
💡 بسیاری از مورخان معتقدند که ابن معلم با تحلیل‌های دقیق خود توانست جایگاه علمی و فلسفی مکتب خود را در میان دانشمندان بزرگ دوران باستان تثبیت نماید.
💡 در متون قدیمی فلسفی، نام ابن معلم به عنوان یکی از نظریه‌پردازان برجسته که در زمینه منطق و ریاضیات فعالیت می‌کرده، بارها و بارها تکرار شده است.
💡 مطالعه آثار ابن معلم به پژوهشگران کمک می‌کند تا با چالش‌های فکری و مباحث پیچیده کلامی که در آن عصر وجود داشته است، به خوبی آشنا شوند.
