ادات فعلی
مترادفها
اجزای فعل، ابزارهای فعلی
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] ادات فعلی، فعل شبیه حرف را می گویند.
به افعالی که به دلیل شباهت به حروف، از ادوات شمرده می شوند «ادوات فعلی» گفته می شود.
در قرآن
این نوع ادوات در قرآن کریم فراوانند؛ مانند:۱. بئس: (... قل بئسما یامرکم به ایمانکم ان کنتم مؤمنین)؛ "بگو اگر مؤمنید(بدانید که) ایمانتان شما را به بد چیزی وامی دارد". ۲. ساء: (... ومن یکن الشیطان له قرینا فساء قرینا...)؛ "و هر کس شیطان یار او باشد چه بد همدمی است". ۳. تبارک: فعلی است که فقط به لفظ ماضی آن هم درباره لفظ جلاله « الله » به کار می رود؛ مانند: (... فتبارک الله احسن الخالقین)؛ "آفرین باد بر خدا که بهترین آفرینندگان است". ۴. تعال: فعل امری است که صرف نمی شود.۵. عسی: فعل جامدی است که صرف نمی شود.۶، ۷ و ۸. کاد و لیس و کان: از افعال ناقصه اند.۹. لات: فعلی است به معنای نقص.۱۰. هات: فعل امر غیرمتصرف است.۱۱. نعم: از افعال مدح است.
جمله سازی با ادات فعلی
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید. گزارش محتوای نامناسب
💡 بنا به قرائن و نشانهای زبانشناختی، زمان کتابت آن بین سالهای ۲۵۰ تا ۳۵۰ هجری قمری است. البته ژیلبر لازار بر این نظر است که کاربرد صورت ادات فعلی «می» و حرف اضافه «در» به جای «همی» و «اندر» در این متن به رغم دیگر نشانههای کهنگی، دلالت بر این دارد که این متن از قرن پنجم قدیمیتر نیست و ترجیحاً به نیمهٔ دوم این قرن تعلق دارد.
💡 در تحلیلهای دستوری زبان فارسی، شناخت دقیق ادات فعلی برای درک بهتر ساختار جملات و معنای دقیق افعال بسیار ضروری و حیاتی به نظر میرسد.
💡 استاد زبان در کلاس درس توضیح داد که چگونه استفاده صحیح از ادات فعلی میتواند به متن نوشته شده، بار معنایی و تأکید بیشتری ببخشد.
💡 برای نوشتن یک متن ادبی با کیفیت، نویسندگان باید بر کاربرد انواع ادات فعلی و نحوه قرارگیری آنها در جمله تسلط کامل داشته باشند.