ادات حصر

[ویکی فقه] ادات حصر (علوم قرآنی). ادات حصر، ادات تخصیص چیزی به چیز دیگر را می گویند.
« حصر » -که « قصر » نیز نامیده می شود- تخصیص چیزی به چیز دیگر به طریق مخصوص است؛ به بیان دیگر، «حصر» اثبات حکمی برای موردی معین و نفی آن حکم از موارد دیگر است.
حصر با ادوات و روش های مختلف
این حصر با ادوات و روش های ذیل صورت می پذیرد:۱. حصر نفی و استثنا؛ خواه نفی به «لا» باشد، خواه به «ما» یا غیر این ها؛ مانند: (... لا اله الا الله..) و (ما قلت لهم الا ما امرتنی به...). ۲. حصر به «انما» (به کسر همزه ): (قال انما العلم عند الله...). ۳. حصر به «انما» (به فتح همزه): (قل انما یوحی الی انما الهکم اله واحد...). ۴. مقدم کردن معمول: (ایاک نعبد وایاک نستعین). ۵. ضمیر فصل: (فالله هو الولی). ۶. عطف به «لا» یا «بل».۷. تقدیم مسندالیه و….

💡 با این توضیح، قرائتی معنای یطهرکم را پاک نگه‌داشتن و نه پاک کردن، دانسته‌است. به عقیده طباطبایی، آیه تطهیر در بیان عصمت پنج تن آل عبا بوده‌است و احتمال برخی مبنی بر تقوای شدید از مفاد آیه، با انحصار آیه سازگاری ندارد؛ چرا که بر این اساس، تقوا، درخواست الهی از تمام بندگان خویش است و انحصار آن با ادات حصر برای اهل بیت، توجیه شدنی نمی‌باشد.‌بر اساس روایتی که قمی در تفسیر خویش گزارش کرده‌است، علی بن ابی‌طالب پس از ماجرای بازپس گرفتن فدک، در نزد ابوبکر محاجه کرد و در احتجاج خود به این آیه استناد نمود و خطاب به ابوبکر از شأن نزول آیه تطهیر سؤال کرد، ابوبکر در پاسخ آیه را در شأن فاطمه و علی دانست.