ابوالفضل سرخسی

[ویکی اهل البیت] این صفحه مدخلی از اثر آفرینان است
صوفی. وی مرید ابونصر سراج و پیر و مراد شیخ ابوسعید ابوالخیر بود. خانقاه ابوالفضل حسن در شارستان سرخس بوده و پس از مرگ وی سالها به نام او و گاه با نام مریدش احمد فله ای دایر بوده است. ابوسعید پس از مرگ ابوالفضل نزد بلعباس قصاب رفت. پس، مرگ او قبل از مسافرت ابوسعید به نزد قصاب و طبعاً قبل از مرگ قصاب بوده است. داستانهایی از زندگی ابوالفضل حسن در کتب تصوف دیده می شود که غالباً آمیخته با داستانهای لقمان سرخسی است یعنی یک طرف داستان لقمان است.

💡 دربارهٔ سال درگذشت بیرونی اختلافاتی وجود دارد. به گفته دانشنامه ایرانیکا او بعد از سال ۴۴۲ ه‍.ق/ ۱۰۵۰ م درگذشته است، اما غضنفر تبریزی به نقل از ابوالفضل سرخسی (یکی از مریدان بیرونی) زمان آن را ۳ رجب ۴۴۰ ه‍.ق/ ۱۲ دسامبر ۱۰۴۸ م روایت کرده است. همو با استناد به منبعی دیگر سن بیرونی در زمان مرگ را ۷۷ سال و ۷ ماه دانسته است اما بیرونی در مقدمه الصیدنه فی الطب نوشته است حال که عمرش از ۸۰ سال گذشته، دچار ضعف بینایی و شنوایی شده و دستیاری به نام نهشعی در تألیف کتاب او را یاری رسانده است. در نتیجه او باید تا عهد سلطنت عبدالرشید زندگی کرده باشد و همان تاریخ بعد از سال ۴۴۲ ه‍.ق/ ۱۰۵۰ م صحیح می‌نماید. بعد از این زمان دیگر هیچ اطلاعی از بیرونی در تاریخ وجود ندارد و احتمالاً مدت زیادی نزیسته است.