مغرما

[ویکی الکتاب] ریشه کلمه:
غرم (۶ بار)
«مَغْرَم» همان گونه که در «مجمع البیان» آمده است، از مادّه «غُرم» (بر وزن جُرْم) در اصل، به معنای ملازم چیزی بودن است، و سپس به همین تناسب، به شخص «طلبکار» و «بدهکار» که یکدیگر را رها نمی کنند، و ملازم همند، «غریم» گفته شده است.
«غرامت» نیز، به این تناسب گفته می شود که ملازم انسان است، و تا نپردازند از او جدا نخواهد شد، به «عشق شدید» نیز «غرام» گویند; چون در روح انسان آنچنان نفوذ می کند که، جدایی پذیر نیست، و «مَغْرَم» از نظر معنا، مساوی «غرامت» است.
(بر وزن قفل) ضرر مالی. در مجمع فرموده: غرم و مغرم نائبه‏ایست عارض به مال بی آنکه صاحبش خیانتی کرده باشد و اصل آن به معنی لزوم است. قول راغب نیز چنین است. «مغرم» چنانکه گفته شد مصدر میمی است به معنی غرامت یعنی بعضی از اعراب بادیه نشین انفاق خویش را غرامت می‏پندارند. ایضاً در آیه،. یا از آنها مزدی برای رسالت می‏خواهی که از غرامت، سنگین و ناتوانند. غریم: به داین و مدیون هر دو اطلاق می‏شود چون هر یک در دادن و گرفتن ملازم همدیگرند، بعضی در وجه تسمیه گفته‏اند: داین ملازم مدیون است که حق خویش را بگیرد و دین ملازم مدیون است. ولی غارم به معنی قرضدار و مدیون می‏باشد. که مراد از غارمین قرضدارانند.. غَرام به معنی ثابت و لازم است در مجمع فرموده: غرام اشد عذاب است و آن عذاب لازم و شدید می‏باشد گویند: «فلان مغرم بالنساء» یعنی فلانی به زنان ملازم است و به مفارقت آنها صبر ندارد. معنی آیه چنین است: آنان که گویند: خدایا عذاب جهنم را از ما کنار کن که عذاب آن لازم و پیوسته است نظیر.

💡 242 حتى ترون الحرام مغنما و الزكوة مغرما بحار، ج 52، ص 263

💡 32 لا تقوم الساعة حتى... الزكوة مغرما - جامع الاحاديث / ج 9 / ص 35

💡 و اذا صـدقـت امـتـى بـالنـجـوم و كـذبـت بالقدر ذلك حينيـتـخـذون الامـانـة مـغـنما و الصدقة مغرما و الفاحشة اباحة والعبادة تكبرا و استطالة على الناس.

💡 ها انّ ههنا لعلما جمّا لو اصبت لقنا غير ماءمون عليه مستعملا الة الدين للدّنيا و مستظهرابنعم اللّه على عباده و بحججه على اوليائه او منقادا لحملة الحقّ لابصيرة له فى اءحنائهينقدح الشّك فى قلبه لاوّل عارض ‍ من شبهة الا لاذا و لاذاك او منهوما باللذة سلس القيادللشهوة او مغرما بالجمع و الادّخار ليسا من رعاة الدين فى شى ء شبها بهما الانعامالسّائمة، كذلك يموت العلم بموت حامليه.

💡 ان رسول الله عليه السلام: قال: لا تقوم الساعة حتى تكون الصلوة منا و و الامانةمغنما و الزكوة مغرما.(195)