حجتالاسلام والمسلمین آقای علی دوانی، به عنوان یکی از برجستهترین محققان و نویسندگان برجستهٔ معاصر ایران شناخته میشوند. ایشان از روستای کوچک «دوان»، واقع در دوازده کیلومتری شمال خاوری کازرون، برخاستهاند؛ روستایی که طی چهارده قرن، بیش از سی عالم بزرگوار را در دامان خود پرورانده و به جهان اسلام تقدیم کرده است. استاد دوانی، که در مهر ماه سال ۱۳۱۰ شمسی در این روستا متولد شدند، دوران خردسالی تا هفت سالگی را در دوان سپری کردند و سپس برای ادامهٔ زندگی به آبادان نزد اقوام مهاجرت نمودند. در آن شهر، ایشان تحصیلات ابتدایی (تا پایهٔ ششم اکابر) را به پایان رسانده و وارد آموزشگاه فنی شرکت نفت شدند. با این حال، سرنوشت علمی ایشان مسیر دیگری را رقم زد.
سفر به عتبات عالیات و آغاز تحصیلات دینی
حدود سال ۱۳۲۲ شمسی، استاد دوانی عزم سفر کرده و برای تحصیل عمیق علوم دینی راهی حوزهٔ علمیهٔ نجف اشرف شدند. ایشان مدت پنج سال و نیم در این مرکز علمی بزرگ، از محضر اساتید بزرگواری چون شهید آیتالله مدنی، آقا شیخ علی کاشانی، میرزا محمد اردبیلی، محمد غروی، آیتالله محمدرضا طبسی و آیتالله حاج میرزا علی فلسفی کسب فیض نمودند و موفق به اتمام کتاب «قوانین» در علم اصول فقه و جلد نخست شرح لمعه شدند. در اوایل سال ۱۳۲۷ شمسی، به سبب کسالت و نیاز به تغییر آب و هوا، به ایران بازگشتند و پس از زیارت بارگاه ملکوتی حضرت امام علی بن موسی الرضا، به نهاوند عزیمت کردند و با دختر مرحوم آیتالله احمد آل آقا نهاوندی، از سلالهٔ استاد کل وحید بهبهانی، ازدواج نمودند.
تکمیل مراتب علمی در قم و سالها تلاش علمی
پس از ازدواج، استاد دوانی برای تکمیل تحصیلات حوزوی خود به شهر قم مهاجرت کردند و در محضر مراجع و اساتید بزرگ آن دیار، از جمله علامه طباطبایی، شهید آیتالله صدوقی، امام خمینی (قدس سره) و آیتالله بروجردی، به فراگیری عمیق فقه، اصول، تفسیر و فلسفه پرداختند. ایشان پس از حدود بیست و دو سال تلاش علمی مستمر در قم، دروس حوزوی را به پایان رساندند و مسیر نویسندگی و تحقیق خود را با همان دقت و پشتکار ادامه دادند که منجر به تألیفات متعدد و ارزشمندی در حوزههای مختلف گردید.
