شاخابه

شاخابه. [ ب َ / ب ِ ] ( اِ مرکب ) شاخ آبه شهرود. خلیج. ( شعوری ). جویی و نهری باشد که از رود بزرگ و دریا جدا شود و آن را به تازی خلیج گویند. ( فرهنگ جهانگیری ). جوی کوچکی را گویند که از رودخانه ای بزرگ یا رودخانه ای که از دریا جدا میشود جدا شده باشد و آن را به عربی خلیج میگویند. ( برهان قاطع ) ( آنندراج ) ( انجمن آرا ). خلیج یعنی قطعه ای از دریا که در خشکی داخل شده باشد. ( ناظم الاطباء ). خلیج کوچک. ( فرهنگ نظام ). شرم. ( ج، شروم ). ( منتهی الارب ).

(بِ یا بَ ) (اِمر. ) ۱ - جوی کوچکی که از رود یا دریا جدا گردد. ۲ - خلیج.

۱. نهر، جوی کوچکی که از رودخانه یا دریا جدا شود.
۲. (زمین شناسی ) خلیج.

شاخ آبه، نهرکوچک، جوی کوچک ازرودخانه یادریا
۱ - جوی کوچکی که از رود یا دریا جدا گردد. ۲ - خلیج.

{distributary} [زمین شناسی] شاخه ای فرعی که از رود اصلی جدا شود و به آن بازنگردد یا براثر نهشت رود و مسدود شدن آبراهۀ اولیه ایجاد شود

به شاخه ای فرعی که از رود اصلی جدا شود و به آن بازنگردد شاخابه ( Distributary ) گفته می شود. شاخابه های جدا از رود اصلی به طور مستقل به دریاچه، دریا یا اقیانوس می ریزند. شاخابه ها ممکن است بر اثر نهشت رود و مسدود شدن آبراههٔ اولیه ایجاد شوند. برعکس شاخابه ها، اگر رودی در مسیر خود به دریا نریزد بلکه به رود بزرگ تری بپیوندد به آن رود اولیه ریزابه می گویند.

جوی کوچکی که از رود یا دریا جدا گردد.
خلی

💡 رود وخش یکی از بزرگ‌ترین شاخابه‌های آمودریا است و از بخش شرقی رشته‌کوه آلای در مسافت ۵۲۴ کیلومتری جاری می‌شود. حوزهٔ آبریز روی وخش ۳۹٬۱۰۰ کیلومتر مربع می‌باشد. شاخه‌های بزرگ‌تر آن از کوه‌های پشت آلای آغاز شده، در سرچشمه خود به نام قرسو نامیده می‌شود. در مناطق پایین‌دست‌تر آن را قزل‌سو می‌نامند.

💡 ماهی‌های زیادی در آب‌های داخلی این کشور وجود دارد. رود متکواری و شاخابه‌های آن مسکن مارماهی دریای خزری، ماهی آزاد، ماهی سفید، گربه ماهی، شاه ماهی، اردک ماهی و ماهی کپور است. رودهای کوهستانی مملو از ماهی قزل آلاست.

💡 کوما از ماه نوامبر تا مارس یخ می‌زند. از آب باران و برف تغذیه می‌شود. شاخابه‌های اصلی و عمده آن عبارتند از «پودروموک»، مکری کارمیک. از آب آن در آبیاری زمین‌های کشاورزی، استفاده می‌شود. از رودخانه کوما، کانال‌های «کوما ـ مانیچ» و «تِرِک ـ کوما» کشیده شده است. شهرهای مینرالنیه وودی، زِلِنوکومسک و پریکومسک، در ساحل این رودخانه قرار دارند.

💡 روایت دیگری درباره این نام وجود دارد که طبق آن نام شاخ به دلیل شکل این شاخابه ی تنگه بسفر توسط یونانیان بدان داده شد و کلمه طلایی بعدها به سبب ثروتی به آن اضافه شد که به شکل ماهی غله و کالاهای بسیار به آن وارد می شد.

💡 شهرهای اصلی امارات متحده عربی در کنار خورها پدید آمده‌اند. خورها شاخابه‌هایی از آب دریا هستند که به درون خشکی وارد شده‌اند. این خورها در دوره پیشامدرن بستری برای پیشه‌های ماهیگیری و صید مروارید فراهم می‌کردند. معروف‌ترین آنها خور دبی است که در دوران‌های باستان تا واحه العین امتداد داشت و یونانیان به آن رودخانه زارا می‌گفتند.

💡 اوزبوی (گاهی اوزبوج) یکی از شاخابه‌های آمودریا بود که در قسمت شمال غربی بیابان قره‌قوم ترکمنستان تا سده هفدهم میلادی جریان داشت. این رود در آن زمان ناگهان خشک شد و جمعیت کشاورزی را که در امتداد سواحل آن می‌زیستند پراکنده کرد. ناحیه رود اوزبوی بخشی از منطقه باستانی داهستان بوده‌است.