دانشنامه اسلامی
[ویکی الکتاب] ریشه کلمه:
ب (۲۶۴۹ بار)شهب (۵ بار)
تکّه آتش. (مجمع) ابن اثیر و راغب و دیگران شعله آتش گفتهاند ولی قول مجمع اقوی است. یعنی به زودی از آن آتش به شما خبری و یا تکهای از آن میآورم نظیر این آیه است آیه. راغب گوید: جذوه اخگری است که پس از تمام شدن شعله باقی ماند. ایضاً شهابهای مخصوص آسمان است که از سوختن سنگهای آسمانی در آسمان به صورت تیر شهاب دیده میشوند چنانکه اهل لغت گقتهاند. قرآن درباره راندن شیاطین از آسمان کلمه شهاب آورده مثل،،،. از این آیات روشن میشود ثانیاً آن یک امر حادث است و قبلاً وجود نداشته است ثانیاً شیاطین به وسیله شهاب از شنیدن چه صداهائی از آسمان ممنوع شدهاند؟ مشروح مطلب را در «جن» مطالعه کنید. آیا مراد از شهاب در آیات قرآن همین سنگهای آسمانی است که با برخورد به گازهای جوّ سوخته و متلاشی میشوند؟ عدّهای کثیر از مفسران همینها را دانستهاند ولی هیچ دلیلی جزآن که خواهیم گفت. در دست نداریم که مراد اینها باشند. شاید آنها شعله هائی مخصوص است که نمیبینیم چنانکه شیاطین را مشاهده نمیکنیم در المیزان ذیل آیه 10 صافات احتمال داده که این بیانات امثال است که حقائق خارج از حسّ به محسوسات تشبیه شده است و خداوند فرماید. و در آن کلام خدا بسیار است، از آنجمله است عرش، کرسی، لوح و کتاب. علی هذا مراد از آسمانی که ملائکه در آن ساکن اند عالم ملکوتی است و مقصود از اقتراب شیاطین ئ استراق سمع و قذف با شهاب نزدیک شدن آنها است به عالم ملائکه تا بر اسرار خلقت و حوادث آینده مطلع باشند و راندن آنها با نور ملکوتی است که تاب تحمل آن را ندارند (به اختصار). در نهج البلاغه خبه 89 در وصف آسمان فرموده: «وَ اَرْقامَ رَصَدَاً مِنَ الشُّهُبِ الثَّواقِبِ عَلی نِقابِها...وَرَمَی مُسْتَرِقِی السَّمْعِ بِثَواقِبِ شُهُبِها» نقاب جمع نقب به معنی شکاف است ملاحظه ما قبل و ما بعد جمله اول نشان میدهد که شهب از اول خلقت بودهاند و جمله دوم راجع به زمانهای بعد است جمله «اقام - رمی» به نظر میآورد که در اول رصد بوده و سپس رجوم شدهاند احتمال المیزان گرچه در نوبت خود قوی است ولی کلمه «شِهاب مُبینٌ» شِهابٌ ثاقِبٌ» و نیز آیه. است تأیید میکند و آن وقت باید دید راندن آنها چه نحوی است آیا شیاطین از نور و آتش گریزانند؟ واللّه العالم.
