بالکار

قوم ترک زبان قفقازی، از اقوام جمهوری خودمختار کاباردین ـ بالکار قفقاز. اینان، ظاهراً، بازماندگان قوم خزر یا بومیان قفقازی هستند که بر اثر تماس با اقوام ترک مهاجر، زبان قدیم خود را فراموش کرده ترک زبان شده اند. تاتارهای کریمه این مردم را تاتارهای کوهستانی می خوانند. بالکارها تا قرن ۱۲ق/۱۸، روح باور بودند و در این قرن از طریق تاتارهای کریمه و نوغای های کوبان مسلمان شدند. روس ها پس از پیوستن کاباردین ها به دولت روسیه، به تدریج در میان بالکارها نفوذ کردند و بدون مصادرۀ املاک و تحمیل سرواژ دولتی بر آن ها، گروه هایی از آس ها و کومیک ها و یهودیان کوهستانی را در سرزمین بالکارها اسکان دادند. ایالت خودمختار کاباردین ـ بالکار در ۱۹۲۲ تأسیس و در ۱۹۳۶ به جمهوری خودمختار تبدیل شد. گروهی از بالکارها در جریان تسلّط موقّت ارتش آلمان نازی بر قسمتی از قفقاز به آنان پیوستند و به همین سبب تمام بالکارها در ۱۹۴۴ به قزاقستان تبعید شدند تا آن که در ۱۹۵۷ دوباره به قفقاز بازگشتند. طبق آخرین سرشماری، جمعیت بالکارها بالغ بر ۶۶هزار نفر است.

[ویکی فقه] بالْکار، مردمی مسلمان از ساکنان قدیمی بخش مرکزی دامنه شمالی کوه های بزرگ قفقاز می باشند.
بالْکار، مردمی مسلمان از ساکنان قدیمی بخش مرکزی دامنه شمالی کوه های بزرگ قفقاز می باشند. محل استقرار آنان، باکسان، چِگِم، چِرِک (بالکار) و نیز اراضی جلگه ای دامنه مناطق کوهستانی جمهوری خودمختار کاباردینو - بالکاراست. عمده ترین زیستگاه بالکار ها، اراضی کوهستانی اِلبروس قفقازاست (مردم ) که بعضی آن را دگرگون شده نام البرز می دانند. بالکار ها خود را تائولو - مالکارلی می نامند که ظاهراً به معنای کوه نشین است
← منشا قومی بالکارها
در ۱۹۱۸م پس از برقراری حکومت شوروی در نالچیک، در اراضی کاباردا و بالکار حکومت شوروی برقرار گردید. چندی بعد در منطقه نالچیک، اهالی به فرماندهی ژنرال لازار فئودُرویچ بیچراخُف که در اوایل سال ۱۹۱۸م فرماندهی گارد قزاق در ایران را برعهده داشت، سر به شورش برداشتند، این شورش در ماه نوامبر همان سال سرکوب گردید
← ژانویه ۱۹۲۱
قوم بالکار (۳۰۷، ۳۳ نفر در ۱۹۲۶ با ۲ درصد شهرنشین، ۶۶۶، ۴۲ نفر در ۱۹۳۹) به پنج قبیله تقسیم می شدند. در ۱۹۵۹م /۱۳۳۸ش شمار بالکارها ۴۲ هزار نفر بود که در ۱۹۷۰م به ۵۹ هزار و در ۱۹۷۹م /۱۳۵۸ش به ۶۶ هزار نفر رسید. (فرهنگ، ص۱۰۵)
مسکن
...

💡 این زبان که در واقع دو لهجه قره‌چایی و بالکاری را شامل است زبان دو گروه قومی قره‌چایی و بالکار است که به دلیل تشابه زبان واحدی از گروه زبان‌های ترکی تلقی می‌شوند. زبان قره‌چایی-بالکاری زبان رسمی جمهوری‌های قره‌چای-چرکس و کاباردینو-بالکاریا می‌باشد. الفبای قره‌چایی-بالکاری الفبای سیریلیک است اما برای نشان دادن اصوات و حروفات ترکی چند حرف به آن اضافه شده‌است. این زبان به شدت در معرض آسیب‌پذیری قرار دارد.

💡 جمعیت آنها بنا بر سرشماری سال ۱۹۸۹ شوروی برابر با ۸۵٬۱۲۶ نفر بود که از این تعداد، ۹۳ درصد آنها به زبان بالکاری سخن می‌گفتند و ۷۸ درصدشان نیز مشکلی در تکلم زبان روسی به عنوان زبان دومشان نداشتند. زبان بالکاری اساساً با زبان کاراچایی-بالکاری که در جمهوری چرکس-قره‌چای بدان تکلم می‌شود یکسان است. بدین ترتیب بالکارها از نظر زبانی باقی‌ماندهٔ گروه‌های ترکی هستند که در امتداد استپ اوراسیا دست به مهاجرت زدند.