کانی شناسی ابوریحان بیرونی

«کانی‌شناسی ابوریحان بیرونی» به مطالعه و بررسی مواد معدنی و جواهرات در آثار ابوریحان بیرونی، دانشمند ایرانی قرن یازدهم میلادی، اشاره دارد. او اطلاعات کانی‌شناسی خود را عمدتاً در کتابی به نام «الجماهر فی الجواهر» گردآوری کرده است. این کتاب در دوران حکومت سلطان ابوالفتح مودود بن مسعود، نواده سلطان محمود غزنوی، نوشته شده و هدف از تألیف آن، ضبط اطلاعات در کتابخانه سلطنتی بوده است. عنوان کامل‌تر این کتاب «الجماهر فی معرفة الجواهر» است، اما در ویرایش‌های مختلف، به نام «الجماهر فی الجواهر» نیز شناخته می‌شود. این اثر شامل دو بخش متفاوت است که ابوریحان بیرونی در آن به منابع مختلفی برای جمع‌آوری اطلاعات دسترسی پیدا کرده است. این کتاب نه تنها به عنوان یک منبع ارزشمند در کانی‌شناسی بلکه به عنوان یک اثر مهم در تاریخ علم و دانش در جهان اسلام نیز به شمار می‌آید. کانی‌شناسی ابوریحان بیرونی نمایانگر تلاش‌های علمی و دقت نظر او در مطالعه مواد طبیعی و جواهرات است که تأثیر زیادی بر علم کانی‌شناسی در ادوار بعدی داشته است.