دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] پیشانی اسماعیل (قرآن). پیشانی به خاک مالیدن اسماعیل علیه السلام نشانه تسلیم او در برابر امر پروردگار بود.
قرآن کریم در مورد به خاک افکندن پیشانی اسماعیل علیه السلام برای قربانی از سوی ابراهیم علیه السلام چنین می فرماید: «فلما بلغ معه السعی قال یـبنی انی اری فی المنام انی اذبحک فانظر ماذا تری قال... • فلما اسلما وتله للجبین• ونـدینـه ان یـابرهیم» هنگامی که با او به مقام سعی و کوشش رسید گفت: فرزندم من در خواب دیدم که باید تو را ذبح کنم! بنگر نظر تو چیست؟ گفت... • هنگامی که هر دو تسلیم و آماده شدند و ابراهیم جبین او را بر خاک نهاد• او را ندا دادیم که ای ابراهیم!(برخی مفسران گفته اند منظور از جمله «تله للجبین» این است که ابراهیم علیه السّلام پیشانی پسر را در موقع ذبح کردن به پیشنهاد خودش به خاک نهاد تا مبادا عواطف پدری مانع اجرای فرمان خدا شود. )
مقام سعی و کوشش
در اینجا قرآن می گوید: هنگامی که با او به مقام سعی و کوشش رسید، یعنی به مرحله ای رسید که می توانست در مسائل مختلف زندگی همراه پدر تلاش و کوشش کند و او را یاری دهد. بعضی سعی را در اینجا به معنی عبادت و کار برای خدا دانسته اند، البته سعی مفهوم وسیعی دارد که این معنی را نیز شامل می شود ولی منحصر به آن نیست، و تعبیر «معه» (با پدرش) نشان می دهد که منظور معاونت پدر در امور زندگی است.
آزمایش بزرگ
به هر حال به گفته جمعی از مفسران، فرزندش در آن وقت ۱۳ ساله بود که ابراهیم خواب عجیب و شگفت انگیزی می بیند که بیانگر شروع یک آزمایش بزرگ دیگر در مورد این پیامبر عظیم الشان است، در خواب می بیند که از سوی خداوند به او دستور داده شد تا فرزند یگانه اش را با دست خود قربانی کند و سر ببرد، ابراهیم وحشتزده از خواب بیدار شد، می دانست که خواب پیامبران واقعیت دارد و از وسوسه های شیطانی دور است، اما با این حال دو شب دیگر همان خواب تکرار شد که تأکیدی بود بر لزوم این امر و فوریت آن.
تکرار خواب
...
