واجب مهم

[ویکی فقه] فعل دارای مصلحت کمتر در باب تزاحم را واجب مهم گویند.
واجب مهم، مقابل واجب اهم بوده و در باب تزاحم در موارد ترتب، مطرح می شود؛ به این بیان که هرگاه دو واجب فعلی در یک زمان متوجه مکلفی گردد که قادر به انجام هر دو در یک زمان نیست، در صورتی که مصلحت یکی بیشتر از دیگری باشد و وجوب واجبی که دارای مصلحت بیشتری است مطلق، و وجوب واجبی که دارای مصلحت کمتری است، مشروط (به عصیان واجب مطلق و یا بنای بر عصیان آن) باشد، در این صورت، به واجبی که دارای مصلحت کمتری است و وجوب آن مشروط می باشد، واجب مهم گویند، مانند این که دو نفر در حال غرق شدن هستند که یکی مؤمن و دیگری کافر می باشد؛ در این جا دو واجب در یک زمان متوجه مکلف می گردد و اگر قادر به امتثال هر دو در یک زمان نباشد، بحث ترتب پیش می آید؛ به این صورت که نجات فرد مؤمن، واجب اهم است، و اگر شخص از واجب اهم سرپیچی کند، واجب مهم (نجات کافر) هم چنان بر عهده او خواهد بود.

💡 ترجمه: امام صادق (عليه السلام ) فرمود: خداوندمتعال چيزى را مهم تر و سخت تر از زكات بر اين امت واجب نكرده است (زيرا) هلاكت عموممردم (در اثر ندادن زكات ) مى باشد.

💡 روی این اصل در همه زمان‌ها و زمین‌ها تقیه به چهره‌های گوناگون وجود دارد، که به ناچار بایستی برای حفظ واجب مهم‌تر و ترک حرام بزرگ‌تر، واجب کوچک‌ترین را ترک کنی و حرام کوچک‌تری را مرتکب شوی، که این دو در حالت درگیری و ناچاری از وجوب و حرمت هم می‌افتند، کوچک فدای بزرگ و بزرگ فدای بزرگ‌تر می‌شود.