ماه ابر کوهان

اصطلاح «ماه ابرکوهان» در متون کهن فارسی به یکی از نغمه‌ها و آهنگ‌های موسیقی ایرانی در دوره ساسانی و سنت موسیقی باربد اشاره دارد. این نام در واقع عنوان یکی از دستان‌ها و لحن‌هایی است که به باربد، موسیقی‌دان مشهور دربار خسرو پرویز، نسبت داده شده است. در برخی منابع، این نغمه با نام «ماه برکوهان» نیز آمده و به نظر می‌رسد هر دو شکل به یک مفهوم موسیقایی اشاره داشته باشند. این آهنگ در شمار سی لحن منسوب به باربد قرار می‌گرفته و جایگاه خاصی در نظام موسیقی درباری آن دوران داشته است. موسیقی «ماه ابرکوهان» از جمله نغمه‌هایی بوده که برای توصیف زیبایی طبیعت، جشن‌ها و مناسبت‌های شاد به کار می‌رفته است. برخی منابع آن را مرتبط با مناظر طبیعی مانند ماه بر فراز کوهستان یا جلوه‌های شاعرانه آسمان و زمین دانسته‌اند. در ادبیات فارسی نیز نام این نغمه در اشعار شاعران کلاسیک به عنوان نمادی از موسیقی دل‌انگیز و باشکوه آمده است. این اصطلاح نشان‌دهنده پیوند عمیق میان موسیقی، طبیعت و شعر در فرهنگ ایران باستان است. اگرچه امروزه این نغمه به صورت عملی باقی نمانده، اما نام آن در متون ادبی و تاریخی حفظ شده است. در مجموع، «ماه ابرکوهان» یکی از نغمه‌های موسیقی باستانی ایران منسوب به باربد است که در سنت موسیقی ساسانی جایگاه ادبی و هنری ویژه‌ای داشته است.