مائه لیله و لیله

واژه «مائة لیلة و لیلة» که در فارسی به صورت «صد و یک شب» نیز شناخته می‌شود، عنوان مجموعه‌ای از قصه‌ها و حکایات افسانه‌ای و عامیانه عربی است که در سنت داستان‌پردازی مشرق زمین شکل گرفته است. این اثر از نظر ساختار و مضمون، با کتاب مشهور «هزار و یک شب» شباهت دارد و تا حدی با الهام از آن پدید آمده است. در این مجموعه، روایت‌های داستانی در قالب شب‌نشینی‌ها بیان می‌شوند و هر شب بخشی از حکایات برای شنوندگان نقل می‌گردد. ساختار اصلی کتاب شامل یک تمهید یا مقدمه، متن اصلی حکایات و همچنین بخش ملحقات است که داستان‌های تکمیلی را در بر می‌گیرد. در روایت اصلی این مجموعه، بیان حکایات در طول حدود صد و یک شب ادامه پیدا می‌کند و به همین دلیل این نام برای آن انتخاب شده است. ملحقات اثر نیز شامل داستان‌های دیگری است که در حدود بیست و سه شب جداگانه روایت شده و به بدنه اصلی افزوده شده‌اند. این گونه آثار در فرهنگ عربی و اسلامی سابقه‌ای طولانی دارند و برای انتقال مفاهیم اخلاقی، اجتماعی و فرهنگی از طریق داستان به کار می‌رفته‌اند. در مقدمه کتاب، درباره تاریخچه شکل‌گیری این نوع آثار، نسخه‌های خطی موجود و روش تدوین چنین مجموعه‌هایی توضیحات مفصلی ارائه شده است. حکایات این مجموعه از نظر طول و محتوا یکسان نیستند و برخی بسیار کوتاه و برخی دیگر در چندین شب ادامه پیدا می‌کنند.