قاعده ضمان الید

[ویکی فقه] مفاد این قاعده این است که، هر کسی که بر مال دیگری تسلّط پیدا کند، به هر نحوی؛ ظلماً، جهلاً، امانةً، احساناً، ضامن آن مال می شود و تا زمانی که آن را به صاحبش باز نگرداند، این ضمان از عهده اش ساقط نمی شود.
مفاد قاعده ضمان الید، اثبات ضمان بر کسی است که بر مال دیگری استیلا یافته است در حالی که قاعده ید، درصدد اثبات اماره بر مالک بودن «ید» است.

موضوع قاعده
این قاعده، شامل موارد ذیل می­شود:
۱) ید عدوانی و امانی که ید امانی، مادامی که امانی است، تخصیصاً خارج می شود؛
۲) ضمان منافع مستوفاة – منافعی که از آن ها استفاده شده - و غیر مستوفاة.

مدرک قاعده
...

💡 برگرفته از قاعده ضمان است که اگر شخصی موجب خسارت به دیگری شود ملزم به جبران است.

💡 یکی از قاعده‌های فقهی، قاعده ضمان ید است. یعنی هر کس مال دیگری را تصرف کند، ضامن آن است و چنانچه از بین برود یا ناقص شود، باید آن را جبران کند و همین طور اگر مالک، منافع زمان تصرف را مطالبه کند، شخصی که تصرف کرده، ضامن پرداخت آن است، مگر به موردی این قاعده منتفی شود.