«فرهنگ قرآن، جلد چهارم» بخشی از مجموعه بزرگ و ارزشمند فرهنگ قرآن است که به عنوان یک معجم معنایی و موضوعی جامع برای مفاهیم و معارف قرآن کریم تدوین شده است. این اثر حاصل تلاش علمی مرکز فرهنگ و معارف قرآن و گروهی از قرآنپژوهان برجسته است که با طرح و پیشنهاد حجتالاسلام هاشمی رفسنجانی در ۳۳ جلد سامان یافته و جلد چهارم نیز یکی از مجلدات این مجموعه علمی به شمار میآید. ویژگی اصلی این کتاب، تنظیم مطالب به شیوه الفبایی ـ موضوعی است؛ بدین معنا که موضوعات، مفاهیم، اعلام، اصطلاحات قرآنی و مباحث علوم قرآن بر اساس ترتیب الفبایی مرتب شده و ذیل هر مدخل، آیات مرتبط و برداشتهای تفسیری ارائه شده است. این جلد همانند دیگر مجلدات، تنها یک فرهنگ لغت ساده نیست، بلکه نوعی تفسیر موضوعی علمی محسوب میشود که با استناد مستقیم به آیات قرآن، روایات معتبر، شأن نزولها و قواعد زبان عربی، به تحلیل مفاهیم میپردازد. در این اثر، هر مدخل بر پایه ضوابط دقیق علمی انتخاب شده و برداشتها با توجه به سیاق آیات، فهم عرفی زبان قرآن و قرائت مشهور «حفص از عاصم» تنظیم شده است. جلد چهارم نیز شامل مجموعهای از مدخلهای قرآنی در محدوده حروف مربوط به این مجلد است و موضوعات اعتقادی، اخلاقی، تاریخی، فقهی و اجتماعی قرآن را با رویکردی پژوهشی بررسی میکند. اهمیت این کتاب در آن است که پژوهشگر را بهصورت سریع و منظم به آیات و معارف مربوط به هر موضوع هدایت میکند و به همین دلیل برای دانشجویان، محققان علوم اسلامی و علاقهمندان به مطالعات قرآنی منبعی بسیار ارزشمند به شمار میرود. این اثر افزون بر نقش اطلاعرسانی، به فهم عمیقتر ساختار مفهومی قرآن نیز کمک میکند. در مجموع، جلد چهارم فرهنگ قرآن بخشی از یک دانشنامه تخصصی قرآنی است که با روشی نوین، مفاهیم قرآن را بهصورت منظم، مستند و علمی در اختیار خوانندگان قرار میدهد.