دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] درباره همسر مفقود، فقیهان بر دو نظرند؛ مشهور فقیهان بر اساس یک دسته از روایات که در این باره آمده، گفته اند:زنی که شوهرش مفقود شده، هرگاه به حاکم مراجعه کند، حاکم چهار سال زمان تعیین می کند تا از شوهر جستجو شود. اگر خبری از او به دست نیامد، امکان طلاق برای همسر هست. در برابر نظر مشهور، بعضی فقیهان از جمله سید کاظم یزدی، رأی دیگری دارند و می گویند:لازم نیست حاکم چهار سال زمان تعیین کند، بلکه اگر از هنگام مفقود شدن شوهر چهار سال بگذرد و خبری از او نشد، همسر طلاق داده می شود. این گروه نیز به دسته دیگری از روایات در این موضوع استناد کرده اند. پس از بررسی سخنان و دلیل های دو گروه، به یکی از فرع های این مسأله می پردازیم که اگر شوهر در جنگ، مفقودالأثر گردد و یا محکوم به حبس درازمدت یا أبد شود، درباره همسر او نیز همان حکم جاری می شود.
زنی که شوهر او مفقود شده، به رأی تمام فقیهان باید چهار سال صبر کند تا حاکم اسلامی بتواند طلاق او را جاری کند. سؤال مورد تحقیق در این نوشته، آن است که این چهار سال از چه زمانی محاسبه می شود؛ از زمانی که زن به حاکم اسلامی مراجعه می کند، یا از زمانی که شوهر مفقود شده است؟ در این باره، دو نظریه میان فقیهان وجود دارد. این اختلاف رأی، برخاسته از روایاتی است که در این موضوع آمده است.این نوشتار در دو بخش ارائه شده است:در بخش نخست، رأی مشهور میان فقیهان و دلیل های آنان بررسی می شود؛ و در بخش دوم، به نظریه فقهایی که در برابر مشهورند و ادله ای که ارائه کرده اند، می نگریم. نظر فقهی سید محمدکاظم طباطبایی، صاحب کتاب» العروة الوثقی «، مخالف مشهور است که در بخش دوم این گفتار خواهد آمد.
بررسی رأی مشهور
مشهور فقیهان شیعه برآنند که زنی که شوهر وی مفقود شده، از زمانی که به حاکم مراجعه کند، باید چهار سال صبر کند. از این زمان، برای پیدا شدن او به جستجو می پردازند. اگر چهار سال گذشت و خبری از او به دست نیامد، می توان طلاق را جاری کرد. پس اگر بیش از چهار سال از مفقود شدن شوهر گذشته باشد ولی در این مدت، به حاکم مراجعه نکرده باشد، حق طلاق برای او نیست؛ مگر آن که بعد از مراجعه به حاکم، چهار سال بگذرد.
← سخنان فقیهان
...
