طاق یا جفت

طاق یا جفت. [ ج ُ ] ( اِ مرکب ) بازیی است. رجوع به طاق شود.

بازییست

(یا: تاق و جفت؛ جفت و تاق؛ جفت و طاق) طاق در لغت به معنیِ«فرد» در مقابل جفت، به معنی«زوج»، از بازی های کودکانه دونفری و نیز از انواع پشک (← پشک_انداختن). بازیکن اول، شماری سنگریزه، هستۀ میوه، تخمه، یا هر چه از این دست، پنهان از بازیکن دیگر، در مشت می گیرد و می پرسد: «طاق یا جفت؟» بازیکن دوم فرد یا زوج بودن آن را می گوید؛ اگر درست گفته باشد بازیکن اول، بازنده است وآنچه در مشت دارد به بازیکن دوم تعلق می گیرد. گاه این بازی حالتی قمارگونه دارد. مثلا،ً قرارداد می شود هر ریگ نمایندۀ چند ریال باشد و بدین سان برنده، در ازای تشخیص درست خود، از بازنده به تعداد ریگ ها ریال می ستاند.

💡 سکنج (=سه+کنج)، یکی از روش‌های «گوشه‌سازی» برای تغییر مقطع «چارگوش» دیوارها به «گِرد» برای ساخت طاق یا گنبد بر روی دیوار است.

💡 این محوطه چهارگوش بوده که به وسیله دو ستون قطور به چهار قسمت تقسیم می‌شود که بالای هر قسمت به وسیله یک طاق یا گنبد کم‌خیز نیم‌کاسه‌ای پوشیده شده‌است.

💡 نوع معماری اصیل اسلامی و هندی که در ساخت این طاق یا رواق استفاده‌شده به آن زیبایی بخشیده‌است. موقعیت جغرافیایی این طاق در مکانی سرسبز و نزدیک به [رود ارغنداب] واقع شده که بر زیبایی این مکان تاریخی افزوده‌است. نام دیگر این طاق «چهل پله» می‌باشد.

💡 علاوه بر رباط و کاروانسرا، نوع سومی نیز وجود داشته که به آن «ساباط» می‌گفتند. ساباط در اصل سایبان یا سایه باد بوده؛ یعنی سایه بانی در مسیر باد. ساباط در مسیر راه‌ها برای استراحت چند ساعته و کوتاه مدت و بیشتر برای استراحت در روز ساخته می‌شده و فقط طاق یا ایوانی بدون در و پناهگاه بود. بعضی از ساباط‌ها دارای آب‌انبار نیز بوده‌اند و بعضی دیگر فاقد آب انبار و فقط سایه بان بوده‌اند.