شیخ ابوعلی حائری

[ویکی اهل البیت] محمد بن اسماعیل معروف به شیخ ابو علی صاحب منتهی المقال یکی از علما و مشاهیر شیعه در اواخر قرن دوازدهم و اوایل قرن سیزدهم هجری بود. شیخ ابو علی نسبش به ابو علی سینا منتهی می شود. وی از اکابر تلامذه وحید بهبهانی و سید صاحب ریاض بود که خود در جمله مدرسین و مؤلفین قرار گرفت. اثر معروف او منتهی المقال در شرح احوال رجال، علما و دانشمندان اسلام است که از عصر ائمه علیهم السلام تا زمان وحید علیه الرحمه را در آن گرد کرده است. او غیر از مقال اثر دیگری به نام نقض نواقض و عقد اللئآلی را در رد فضلای اخباری به رشته تحریر برد و هم چنین رسائلی در عبادات نوشت. علامه نوری بر کتاب منتهی المقال تعلیقه ای اضافه نمود و اغلب صاحب تراجم علما می نویسند کتاب مقال او در شرح رجال در پایه روضات نمی رسد. محدث قمی در فواید می نویسد: او مجهولین رجال را در کتاب مقال متذکر نیست و لکن تعلیقاتی از اسناد خود وحید به آن افزوده است. تولدش در سال 1159 در شهر کربلا و وفاتش در سال 1215 در همین ارض نینوا بوده است.

💡 از شیخ ابوعلی شنیدم که خداوندتعالی وحی فرستاد بداود عَلَیْهِ السَّلامُ که چون جویندۀ مرا بینی خادم او باش. و پیغامبر ما گفت صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ سَیِّدُ الْقَوْمِ خادِمُهُمْ.

💡 نقلست که زن استاد ابوالقاسم که دختر شیخ ابوعلی دقاق بود از استاد دستوری خواست تا به مجلس شیخ رود استاد گفت: چادری کهنه بر سر کن تا کسی را ظن نبود که تو کیستی آخر بیامد و بر بام در میان زنان نشست شیخ در سخن بود گفت: این از ابوعلی دقاق شنیدم و اینک جزوی از اجزای او کدبانو که این بشنید بیهوش شد و از بام در افتاد شیخ گفت: خدایا بدین بام باز ببر همانجا که بود معلق در هوا بماند تا زنان بر بامش کشیدند.