شش ارکان

شش ارکان. [ ش َ / ش ِ اَ ] ( اِ مرکب ) سته ضروری را گویند؛ یعنی شش چیز که تا وقتی که انسان زنده است بی اینها نباشد: اول، هوا که محیط ابدان است. دوم، اکل و شرب. سوم، حرکت و سکون بدنیه. چهارم، حرکت و سکون نفسانیه مثل غضب و فرح و خوف و حزن و خجالت. پنجم، نوم و یقظه؛ یعنی خواب و بیداری. ششم، استفراغ و احتباس، مثلاً خروج بول و غائط و جماع و فصد و حمام، و احتباس، عدم خروج چیزهای مذکور است از بدن. ( از غیاث اللغات ).

سته ضروری را گویند یعنی شش چیز که تا وقتی که انسان زنده است بی اینها نباشد: اول هوا که محیط ابدان است دوم - اکل و شری سوم - حرکت و سکون بدنیه چهارم - حرکت و سکون نفسانیه مثل غضب و فرح و خوف و حزن و خجالت پنجم - نوم و یقظه یعنی نوم و بیداری ششم - استفراغ و احتباس مثلا خروج بول و غائط و جماع و فصد و حمام و احتباس عدم خروج چیز های مذکور است از بدن.

💡 شاهیست همت تو که ننگ آمدش اگر زیر چهار بالش ارکان نهد سریر

💡 عرصه ملک تو از امن چو اطراف حرم خاک درگاه تو از فخر چو ارکان حطیم

💡 رکن دین آصف ثانی حسن آن کش به دعا آسمان گفت که فرمان ده چار ارکان شو

💡 جوهرم را زین چهار ارکان سرشت ایزد چو خواست مایه اندوزی برای چشم طوفان‌زای من

💡 از کف و شمشیر توست معتدل ارکان ملک زین دو اگر کم کنی ملک شود ناتوان