زندگی و شعر صد شاعر

[ویکی اهل البیت] «زندگی و شعر صد شاعر از رودکی تا امروز» به کوشش خسرو شافعی تدوین گردیده است. این کتاب به زندگی و شعر صد شاعر برجسته از از زمان رودکی تا امروز و معرفی سبکهای مختلف شعر فارسی می پردازد. شیوه شعر هر شاعر بررسی شده و با گزیده ای از سروده های او و ذکر منابع مطالعاتی کامل شده است. شعر نو و شاعران معاصر بخش بزرگی از کتاب را به خود اختصاص داده اند.
خسرو شافعی متولد ۱۳۳۴ مهاباد است. گزیده شعرهای این شاعر با عنوان «سفر رنج» و شرح دیوان حافظ با عنوان «گنج روان حافظ» دو اثر دیگر اوست.
آن گونه که شافعی در مقدمه کتاب بر آن تاکید کرده است، معیار گزینش این شاعران برای ارایه سبک و نمونه آثارشان در این کتاب از منظر عرصه های گوناگون زبانی، تصویری، مضمون، قالب و تحولی که در این عرصه ها ایجاد کرده اند، بوده است.
شافعی در این اثر خلاصه ای از چگونگی پیدایش هر سبک یا مکتب شعری در شعر فارسی، زندگینامه کوتاه شاعر، بیت، قطعه یا بندی از اشعار به عنوان نمونه، برای آشنایی اولیه با شیوه بیان شاعر و سپس معرفی سبک هر شاعر را ارایه کرده است.
ترتیب مطالب کتاب بدین شیوه است: پیشگفتار، ادوار شعر فارسی، سبک خراسانی، سبک بیانبین در دوره سلجوقی، سبک عراقی، سبک حد واسط یا مکتب وقوع، سبک هندی، دوره بازگشت ادبی، دوره مشروطیت، سبک شعر نو، آشنایی مختصری با قالب ها و اشکال مختلف شعر فارسی، برخی اصطلاحات شاعری، ادبی، هنری و واژه نامه.
در «سبک خراسانی» شاعرانی چون رودکی، کسایی مروزی، فرخی سیستانی، منوچهری، اسدی طوسی و باباطاهر، در «سبک بینابین در دوره سلجوقی»، ناصرخسرو، خیام، سنائی، ظهیر فاریابی و نظامی، در «سبک عراقی» شاعرانی مانند عطار، سعدی، مولوی، خواجوی کرمانی، عبید زاکانی، سلمان ساوجی و حافظ، در «سبک حد واسط یا مکتب وقوع»، بابافغانی، محتشم کاشانی، وحشی بافقی، در «سبک هندی» کلیم کاشانی، صائب تبریزی و بیدل دهلوی، در «دوره بازگشت ادبی» هاتف اصفهانی، یغمای جندقی و نشاط اصفهانی و البته دیگر شاعران این دوره ها معرفی شده اند.
عارف قزینی، ابوالقاسم لاهوتی، فرخی یزدی، پروین اعتصامی و میرزاده عشقی در «دوره مشروطیت» و از نیما یوشیج به بعد بیشتر شاعران موثر و جریان ساز در «سبک شعر نو» معرفی شده اند.
در پایان معرفی هر سبک یا دوره شعری و همچنین معرفی هر شاعر در هر یک از این ادوار، منابع مطالعاتی برای مطالعه کامل تر و بیشتر در این زمینه معرفی شده است.

💡 ویل دورانت از پروپرتیوس در کنار هوراس، اووید، تیبولوس و حتی ویرژیل به عنوان شاعرانی نام می‌برد که به روزگار جوانی، هر زنی را، خواه شوی کرده و خواه مجرد، محور زندگی و شعر خویش قرار می‌دادند تا رؤیاهای ایشان را با عشقی زودیاب و گذران سیراب کند.

💡 تحقیقات او دربارهٔ عارف قزوینی و احمد شاملو دارای نکته‌های تازه و بدیعی دربارهٔ زندگی و شعر این دو شاعر بوده است.

💡 ابوالفرج سگزی از شعرای نامدار و اندیشمند سیستان است که در حدود سال‌های ۳۷۲–۳۳۳ هجری قمری به هنر شاعری مشغول بود. مطالعه در زندگی و شعر ادیبان قبل از خودش، از وی استادی چیره‌دست و سراینده‌ای ماهر ساخت. بطوری که در متون، همیشه لقب استاد در کنا نامش مشاهده می‌شود. وفات ابوالفرج را سال ۳۹۳ هجری قمری ذکر کرده‌اند.

💡 سياب در اوايل سال ۱۹۲۶ در روستای جيکور در نزديکی شهر بصره در جنوب عراق تولد يافت. در شش سالگی مادرش را از دست داد، و داغ دوری از آغوش مادر تا دم مرگ زندگی و شعر او را دنبال کرد. عشق به دهکده زادگاهش مضمونی است که در بسياری از شعرهای او بازتاب يافته است.

💡 ۱۳۸۴ پیشوای آزادی، زندگی و شعر فرّخی یزدی، ویراستار: پیام شمس‌الدّینی، تهران: ثالث، چاپ دوم ۱۳۹۶ (چاپ اوّل، ۱۳۸۴)، رقعی، ۷۵۲ ص، مصوّر.