روایات نیابت عثمان بن سعید

[ویکی فقه] برخی در نیابت جناب عثمان بن سعید العمری برای حضرت امام مهدی (علیه السّلام) تشکیک کرده اند. در این مقاله به این موضوع می پردازیم که آیا روایت صحیح السندی مبنی بر نیابت و وکالت عثمان بن سعید از امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف)، وجود دارد یا خیر؟
به عقیده شیعه، حضرت امام مهدی (علیه السّلام)، جناب عثمان بن سعید العمری را برای نیابت عامه خود انتخاب کرده است. معروف ترین روایتی که داریم و به این موضوع دلالت کند، از طریق جعفر بن محمد بن مالک الفزاری هست که نجاشی، ابن غضائری و مرحوم سید خوئی جعفر بن محمد بن مالک الفزاری را ضعیف و وضّاع حدیث می شناسند، نقل شده است؛ ولی برنامه درایت النور این شخص را "ثقه علی التحقیق" می شناسد. آیا روایت دیگری داریم که هم به موضوع نیابت عثمان بن سعید العمری دلالت واضح و صریحی داشته و هم صحیح الاسناد باشد؟ و آیا دلیلی برای وثاقت جعفر بن محمد بن مالک الفزاری داریم؟
قطعیت نیابت نواب خاص
نیابت نوّاب خاص در میان فقها و علمای شیعه، از مسائل قطعی است و جزء ضروریات مذهب شیعه به شمار می رود؛ از این رو چنین مطلبی نیاز به روایت و یا بررسی سندی ندارد.
مدارک نیابت عثمان بن سعید
عثمان بن سعید از بزرگان تاریخ شیعه است که نائب امام هادی، امام عسکری و امام زمان (علیهم السّلام) بوده است. روایات صحیح السندی از هر سه امام در این باره وجود دارد که به برخی از آن ها اشاره می کنیم:
← روایت الغیبه
...

💡 محمدبن عثمان، دومین نایب خاص حجت بن الحسن بود که پیش از وی، پدرش عثمان بن سعید، نایب خاص بودند. از آنجا که دربارهٔ زندگی نواب اربعه، مطالب کمی در منابع دست اول بیان شده‌است، زندگی آنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.

💡 اصحابی از حسن عسکری چنین گفتند که «وی پسری داشته که جانشینی مشروع برای امامت است». طبق گفتهٔ عثمان بن سعید، این پسر مخفی نگاه داشته شده بود، چرا که ترس آن می‌رفت که توسط دولت دستگیر شود و به قتل برسد. دیدگاه این گروه که در ابتدا دیدگاه اقلیت شیعه بود، به‌مرور به دیدگاه تمامی شیعیان امامی تبدیل شد که شیعیان دوازده امامی فعلی‌اند.

💡 عثمان بن سعید (متوفی ۲۶۷ قمری - ۸۸۰ میلادی) بلافاصله پس از مرگ حسن عسکری در سال ۲۶۰ (۸۷۴ میلادی) ادعا کرد که حسن عسکری پسری خردسال به نام محمد دارد که به دلیل تهدید عباسیان به جانش مخفی است و او به نمایندگی از فرزند امام یازدهم منصوب شده‌است. وی بین ۵ تا ۷ سال (تا ۸۷۹ میلادی یا ۸۸۱ میلادی) نایب بود.

💡 ورش، عثمان بن سعید قطبی در مصر به دنیا آمد. استادش نافع، او را وَرش نامید. به معنای ماده‌ای از شیر، چون پوست روشنی داشت. قرائت خود را از نافع در مدینه آموخت. پس از پایان تحصیلات به مصر بازگشت و در آنجا قاری ارشد قرآن شد.