روابط خارجی قاجار

[ویکی فقه] روابط منظم سیاسی ایران و کشورهای اروپایی از زمان سلطنت فتحعلیشاه شروع می شود.
سیاست مستعمراتی انگلستان، در هند چنین اقتضا می کرد که با دول مجاور آن مستعمره و مخصوصاً ایران که از حیث موقعیت جغرافیایی و دست داشتن به معابر هندوستان و عظمت و قدرتی که در میان دول آسیای غربی داشت، ارتباط دوستی برقرار کند. نخستین سفیری که از جانب فرمانفروای کل هندوستان به ایران آمد مهدی قلی خان ملقب به بهادر جنگ بود. وی در سال ۱۲۱۴ ه.ق در تهران به حضور فتحعلیشاه رسید و نامه ای را که از طرف فرمانفروای هند و تحف و هدایایی را که از طرف دربار انگلستان همراه آورده بود تقدیم کرد و از فتحعلیشاه درخواست کرد که از تجاوز و تعدی حکام محلی و افغانستان به خاک هند جلوگیری کند. مهدیقلی خان، پس از چند ماه توقف در ایران به هند باز گشت و پس از او سرجان ملکم از طرف فرمانفروای هندوستان و پادشاه انگلیس با ۵۰۰ نفر همراهان هندی و انگلیسی به سفارت ایران مامور شد و در سال ۱۲۱۴ به حضور فتحعلیشاه رسید و الماس و آیینه های بزرگ و مقداری منسوجات نفیس تقدیم نمود فتحعلی شاه نیز یک خنجر و یک شمشیر جواهر نشان به او داد. سرجان ملکم پس از سه ماه توقف در تهران به همراهی حاجی خلیل خان قزوینی ملک التجار، سفیر فتحعلی شاه عازم هندوستان گردید وی مامور بود که پس از تماس با فرمانفروای کل هندوستان برای انجام سفارت خویش به لندن برود.
← محمدشاه و ناصرالدین شاه
قبل از پطر کبیر مناسبات ایران و روسیه بیشتر جنبه تجارت داشت سفرائی که روس ها به ایران می فرستادند بازرگانان عمده بودند که عنوان سفیر کبیر یافته بودند تا از قیود و مقررات آزاد باشند و اعزام نخستین سفیر کبیر روسیه مربوط به سال ۱۵۶۱ م می باشد. سفیر کبیر هم نماینده ژان چهارم بود و هم نماینده الیزابت ملکه انگلستان، این سفارت نخستین عمل مشترک انگلیس و روس در ایران بود. دولت روسیه به محض اینکه سلطنت کاترین دوم قدرت و استحکام یافت تصمیم گرفت از وضع آشفته ایران به نفع خود استفاده کند در سال ۱۱۹۰ ه.ق روس ها شروع به ساختن یک رشته استحکامات و قلعه های نظامی در کنار سرحدات ایران در شمال قفقاز نمودند سپس روسها متوجه گرجستان شدند. با مرگ کاترین دوم جنگ بین ایران و روسیه نیز مدتی به تعویق افتاد آغا محمد خان از این فرصت مناسب استفاده کرد و در سال ۱۲۱۲ ه.ق عازم تسخیر گرجستان شد حاکم آنجا آراکلی خان در گذشت و پسرش گرگین خان جانشین او گردید و گرگین خان در زیر فشار و تهدید روس ها مجبور شد سندی با پل اول امپراطور روسیه امضا کند که به موجب آن از امارات گرجستان به نفع تزار روسیه دست کشیده و این ایالت ضمیمه امپراطوری روسیه شد. بعد از پل اول فرزندش الکساندر اول به تخت سلطنت نشست و به موجب آن سیاست روسیه نسبت به ایران وضع خشن تری به خود گرفت و الکساندر اول گرجستان را قسمتی از خاک روسیه اعلام کرد. معترضین گرجی به شاه ایران شکایت کردند و شاه به ایشان جواب داد و این مکاتبه موجب بروز جنگ بین ایران و روسیه شد. و قوای روس به دستور الکساندر گنجه را تصرف و سپس به سوی قفقاز پیشروی کردند و بالاخره با امضای عهدنامه گلستان در ۱۲ اکتبر ۱۸۱۳ جنگ به پایان رسید.
رابطه با آلمان
در نیمه قرن نوزدهم در زمان سلطنت ناصرالدین شاه قاجار روابط سیاسی و اقتصادی بین آلمان و ایران برقرار شد. وقتی ناصرالدین شاه خود را مقابل نفوذ و مداخله نمایندگان روسیه و انگلیس در امور داخلی ایران عاجز دید به این فکر افتاد دولت اروپایی دیگری را در امور ایران وارد کند و تا حدودی از نفوذ همسایگان زورگو بکاهد، پس از برقراری روابط بین دو کشور ناصرالدین شاه یک کشتی ۶۰۰ تنی به نام پرسپولیس و یک کشتی ۲۵۰ تنی به نام شوش برای خدمت در خلیج فارس از دولت آلمان خرید و سفارش چند فروند کشتی دیگر را هم به کارخانه های کشتی سازی آلمان داد. در همین موقع یک مدرسه آلمانی هم در تهران تاسیس شد و تدریس زبان آلمانی در دارالفنون معمول گردید و مذاکراتی هم بطور محرمانه درباره ایجاد راه آهن در شمال ایران به وسیله آلمان ها آغاز گردید بدیهی است که این اقدامات نمی توانست مورد موافقت انگلیس و روسیه واقع شود. قرار داد روسیه و انگلیس در سال۱۹۰۷موقتا رقابت بین این دو کشور را بر سر ایران مرتفع ساخت و نفوذ آلمان را در ایران دشوار کرد.
← قرارداد ۱۹۰۷
...

💡 روابط مجارستان و اسرائیل روابط خارجی میان اسرائیل و مجارستان است. مجارستان در تل آویو دارای سفارتخانه و ۴ کنسولگری افتخاری است (در ایلات، حیفا، اورشلیم و تل آویو). اسرائیل دارای سفارت در بوداپست و یک کنسول افتخاری در سگد است.

💡 در ۱۹۸۴ خلیل‌زاد، فلوشیپ یک ساله‌ای را از شورای روابط خارجی قبول کرد تا به وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا بپیوندد، او در آنجا مشاور دفتر خاورنزدیک و جنوب آسیا به ریاست ریچارد مرفی بود. خلیل‌زاد از ۱۹۸۵ تا ۱۹۸۹ در دولت رئیس‌جمهور رونالد ریگان به عنوان یکی از مسئولین ارشد وزارت امور خارجه فعالیت می‌کرد و در خصوص جنگ شوروی در افغانستان و جنگ ایران و عراق مشاوره می‌داد.

💡 ۲۸ ژانویه تا ۶ فوریه ۱۹۷۹: آغاز دور جدیدی از روابط خارجی با ایالات متحده آمریکا و بازدید معاون نخست‌وزیر چین کمونیست (دنگ شیائوپینگ) از این کشور.

💡 در ۱۶ ژانویه، چاک هیگل جمهوری‌خواه، جو بایدن، دموکرات دلاور (رئیس کمیته روابط خارجی سنا)، و کارل لوین دموکرات میشیگان (رئیس کمیته نیروهای مسلح) از قطعنامه‌ای غیرالزام‌آور حمایت کردند که می‌گفت این "به نفع منافع ملی نیست

💡 ریچارد ناتان هاس (زاده 28 ژوئن ۱۹۵۱، بروکلین) از ژوئن سال ۲۰۰۳ تا ژوئن سال ۲۰۲۳ در سمت رئیس شورای روابط خارجی آمریکا بوده‌است. پیش از آن مدیر برنامه‌ریزی سیاست وزارت امور خارجه ایالات متحده و مشاور نزدیک کالین پاول وزیر امور خارجه در دولت جورج دبلیو بوش بود. در اکتبر ۲۰۲۲، هاس اعلام کرد که در ژوئن ۲۰۲۳ از سمت خود کنار خواهد رفت. مایکل فرومن، نماینده سابق تجاری ایالات متحده جانشین او شد.