دو سفر نامه حج

[ویکی نور] دو سفرنامه حج، حاوی سفرنامه حج ابوالقاسم مرجانی آئین کلائی و سفر مکه معظمه میرزا محمود خان مدیرالدوله است که به کوشش رسول جعفریان گردآوری، تصحیح و منتشر شده است.
در ابتدای هر دو سفرنامه مقدمه مصحح آمده، سپس متن سفرنامه ذکر شده است. لازم به ذکر است که این دو سفرنامه از سفرنامه های دوره قاجار می باشد.
نویسنده سفرنامه مرجانی، ابوالقاسم مرجانی آئین کلائی، یک روحانی از اهالی طالقان است - مرجان و آیین کلا از روستاهای طالقان است - وی یک روحانی روضه خوان و درعین حال، شخصی فرهیخته بوده و دست کم به این اندازه توانایی داشته است که این سفرنامه را تقریباً به صورتی نسبتاً شیرین بنگارد. ادبیات سفرنامه حاضر، نشانگر تسلط نسبی او به فن نگارش در حدی متوسط و شاید اندکی بالاتر، نسبت به زمان خود اوست.
تاریخ سفر وی، بر اساس آنچه از متن به دست می آید، از رمضان سال 1331 آغاز شده و تا محرم سال 1332 ادامه یافته است. وی درباره تاریخ گذاری روزهای پایانی سفر، علی الاصول به اشتباه افتاده و بااینکه تا 28 محرم رفته است، دوباره از روزهای 23 و 24 محرم خبر می دهد!
آنچه مسلم است اینکه وی در شعبان سال 1332؛ یعنی هفت ماه پس از بازگشت، این متن را تحریر نهایی کرده است. وی گزارش سفر به عتبات خود را کوتاه نوشته و به علاوه متن را تا کربلا تمام کرده و خبری از بازگشت به ایران نداده است. ظاهراً نیازی به این کار نمی دیده است.
وی با هفت نفر از آشنایان خود که از طالقان بوده اند، به این سفر رفته و تا آخر نیز با آنان همراه بوده است. تکیه او روی «هشت نفر» بودن، سبب شده تا مصحح نام این سفرنامه را که مؤلف عنوانی برای آن نگذاشته، «این هشت نفر در راه حج» بگذارد. اسامی این افراد را در صفحات نخست سفرنامه ملاحظه می کنیم.