حمل بر سبیل وضع
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] حمل بر سبیل وضع یکی از اصطلاحات به کار رفته در علم منطق بوده و به معنای از اقسام حمل عرضی است.
هر حملی یا در طریق ماهیت شیء است؛ یعنی محمول، جزء ماهیت موضوع خود است؛ مانند: انسان حیوان است که حیوان جزء ماهیت انسان است و یا بر سبیل کیف، کمّ، مضاف، این، متی، فعل، انفعال و سایر مقولات است. بعضی از محمول ها جوهر و بعضی دیگر عَرَض اند. و هیچ محمولی از این دو نوع، خارج نیست. وضع، عبارت است از: نسبت اجزای جسم با یکدیگر و نسبتی که آن اجزا با اجسام مجاور دارند. حمل بر سبیل وضع مانند: انسان ایستاده است. مِلک یعنی بودن چیزی برای چیزی دیگر، مانند: علم، شجاعت، صحت، جمال، مال و فرزند که برای حسن هستند. حمل بر سبیل مِلک، مانند: حسن دارای علم است یا حسن دارای شجاعت است.
مستندات مقاله
در تنظیم این مقاله از منابع ذیل استفاده شده است: • خوانساری، محمد، منطق صوری.• ابن سینا، حسین بن عبدالله، الشفا (منطق).• قوام صفری، مهدی، ترجمه برهان شفا.
۱. ↑ خوانساری، محمد، منطق صوری، ص۱۴۷.۲. ↑ ابن سینا، حسین بن عبدالله، الشفا (منطق)، ج۳، ص۲۳۲.۳. ↑ قوام صفری، مهدی، ترجمه برهان شفا، ص۳۳۴.
...
جمله سازی با حمل بر سبیل وضع
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید. گزارش محتوای نامناسب
💡 در جواب مى گوييم: اين حرف صحيح نيست، زيرا تقدير گرفتن كلمه (بخير)تقدير گرفتن چيزيست كه ظاهر عبارت (فسقوا) مخالف آنست، بنابراين جز همان راهكه گفتيم كه بايد كلام مورد بحث را، حمل بر مجاز كرد چاره ديگرى نداريم.
💡 بـعـضـى ديـگر زيادت ايمان در آيه را حمل بر زيادى آثار آن كه همان نورانيت قلب استكـرده انـد. ايـن وجـه نـيـز خـالى از اشـكـال نـيست؛ چون كمى و زيادى اثر بخاطر كمى وزيـادى مـؤ ثـر است، و معنا ندارد ايمان قبل از سكينت كه با ايمان بعد از سكينت از هر جهتمساوى است، اثر بعد از سكينتش بيشتر باشد.
💡 در تحلیل‌های حقوقی و فلسفی، نباید هر متنی را به صورت حمل بر سبیل وضع انجام داد و حتماً باید به بافتار و مقصود اصلی نویسنده توجه کرد.
💡 مفسران معتقدند که برای درک صحیح آیات قرآن، نباید صرفاً آن‌ها را حمل بر سبیل وضع نمود و باید به شرایط نزول و معنای لغوی توجه داشت.
💡 وکیل مدافع در جریان دادگاه تاکید کرد که نباید ادعاهای طرف مقابل را حمل بر سبیل وضع کرد، بلکه باید از دلایل مستدل و دقیق استفاده نمود.
