دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] حصر حکم به اختصاص حکم به موضوعی معیّن و سلب آن از سایر اشیا اطلاق می شود.
حصر از یک نظر بر دو قسم است: ۱. حصر حکم؛ ۲. حصر موضوع.
تعریف
هر گاه حصر در کلام به حکم برگردد، حصر حکم نامیده می شود. در مثال «ما جائنی القوم الا زیدا» حکم مجیء فقط برای زید اثبات و از غیر او نفی شده است.در کتاب « فوائد الاصول » آمده است:«ولا اشکال فی ان مثل (الاّ) یفید حصر الحکم فی المستثنی منه و اخراج المستثنی عنه بعد الاسناد». مرحوم « محقق نائینی » معتقد است بحث ازمفهوم داشتن و یا مفهوم نداشتن حصر، به این برمی گردد که آیا حصر، حصر حکم است و یا حصر موضوع. وی در این باره می گوید:«الفصل الرابع: فی مفهوم الحصر. لایخفی ان النزاع فیه ایضا یرجع الی ان الحصر حصر للحکم او للموضوع».
