حروف معانی

[ویکی فقه] ‏حروف معانی حرفهای دارای معانی غیر مستقل است. این عنوان در باب صلات به کار رفته است.
به حروفی که تنها با انضمام به اجزای جمله معنایی را افاده می‏کنند، حروف معنا اطلاق می‏شود، مانند «ل» که دلالت بر تملیک و تعلیل و مانند آن دارد؛ «و» که بیانگر عطف یا قسم است و «ب» که حرف جَرّ و دارای معانی مختلفی است.
احکام معانی حروف
تکلم عمدی به یک حرف دارای معنای مستقل در نماز، مانند «ق»- به معنای بپرهیز- موجب بطلان نماز است؛ هرچند برخی در بطلان آن تردید کرده‏اند. بنابر قول به عدم بطلان نماز با تکلّم به یک حرف مهمل (بی معنا) آیا تکلّم به حرفی از حروف معانی موجب بطلان نماز می‏گردد؟ بسیاری از معاصران گفته‏اند: در صورتی که‏ معنای آن حرف را قصد کند، نماز باطل می‏شود.

💡 کلمهٔ «یس» (آیهٔ اول این سوره) از حروف مقطعهٔ قرآن است ولی معانی مختلفی توسط مسمانان برای آن ذکر شده‌است. از جمله اینکه «یا» به معنی حرف ندا و «سین» اشاره به محمد دارد. در روایتی از جعفر صادق آمده‌است که «یس» نام محمد است، به این دلیل که قرآن پس از آن می‌گوید «تو از پیامبرانی و بر راه راست».

💡 حدیث گنج معانی همی کند با تو زبان قرآن در کام اژدهای حروف

💡 بسوی شاه معانی بسان حجابند معرفان نقط بر در سرای حروف

💡 اگر تو مدحت قرآن کنی چنانکه سزاست کی احتمال معانی کند وعای حروف

💡 پاک شو تا معانی مکنون آید از پنجرهٔ حروف برون