واژه «حاضر ضامن» یک ترکیب فارسی است که در متون حقوقی و ادبیات قدیم به فردی اشاره دارد که مسئولیت ضمانت و تعهد آوردن یا حاضر کردن شخص دیگری را بر عهده میگیرد. در این مفهوم، «حاضر» به معنای آوردن و در دسترس قرار دادن شخص مورد نظر در زمان لازم است و «ضامن» به معنای کسی است که تعهد و کفالت انجام این کار را بر عهده میپذیرد. بنابراین، حاضر ضامن به شخصی گفته میشود که متعهد میگردد فردی را در زمان مقرر در محل مشخص حاضر کند و در صورت عدم انجام این کار مسئولیت آن را بپذیرد. این اصطلاح در نظامهای حقوقی و قضایی قدیم کاربرد داشته و بیشتر در زمینه ضمانت اشخاص در برابر حاکمیت یا مراجع قضایی استفاده میشده است. از نظر مفهومی، حاضر ضامن نوعی کفیل به شمار میآید که مسئولیت حضور فرد دیگر را تضمین میکند و در صورت تخلف، خود او پاسخگو خواهد بود. در زبان عربی معادل این اصطلاح «کفیل النفس» یا «زعیم النفس» ذکر شده است که نشاندهنده همان مفهوم ضمانت شخصی است. کاربرد این واژه نشاندهنده اهمیت نظم اجتماعی و تعهدات فردی در ساختارهای حقوقی گذشته بوده است. در چنین نظامی، وجود حاضر ضامن باعث میشد از فرار یا عدم حضور افراد در موقعیتهای قضایی یا اداری جلوگیری شود. به طور کلی، این اصطلاح به فردی گفته میشود که تعهد میدهد شخص دیگری را در زمان مشخص حاضر کند و مسئولیت این تعهد را نیز شخصاً بر عهده میگیرد.
حاضر ضامن
لغت نامه دهخدا
حاضرضامن. [ ض ِ م ِ ] ( اِ مرکب ) کسی که کفالت بحاضر کردن کسی کند، بعربی او را کفیل النفس و زعیم النفس گویند. ( آنندراج از نفایس اللغات ).
فرهنگ فارسی
کسیکه کفالت بحاضر کردن کسی کند