تاریخ تشیع در اذربایجان

[ویکی نور] تاریخ تشیع در آذربایجان. تاریخ تشیع در آذربایجان، تألیف محمد محمدرضایی، از جمله آثار تاریخ نگاری محلی است که به زبان فارسی روان نگارش شده است. نویسنده، انگیزه خود را از نگارش این اثر، جبران کمبود آثاری می داند که در زمینه نقش آذربایجان در تاریخ تشیع وجود دارد.
کتاب، مشتمل بر یک مقدمه و پنج فصل است که مباحث هر فصل در ضمن چند عنوان مطرح شده است.
نویسنده با ارائه مطالب از منابع مختلف، به شیوه ای داستان وار و به زبانی ساده سعی داشته که شکل گیری تفکر شیعی در آذربایجان را به لحاظ تاریخی مورد بررسی قرار دهد.
نویسنده در مقدمه کتاب با اشاره به نقش تأثیرگذار آذربایجان در تاریخ تشیع می نویسد: «آذربایجان به عنوان یکی از مهم ترین بخش های ایران، از دیرباز نقش غیر قابل انکاری در بیشتر تحولات این کشور داشته و در مقوله مذهب نیز در همه اعصار تاریخ ایران، پیشرو و تأثیرگذار بوده است... پس از ورود اسلام، گسترش و پذیرش عمومی آن، به خصوص رسمیت تشیع در سال 907ق که از تبریز شروع شد، تأثیر مهمی بر سرنوشت ایران گذاشت». وی سپس با طرح سؤالاتی درباره ورود تشیّع به آذربایجان، تحمیل تشیع بر مردم به زور سرنیزه توسط شاه اسماعیل و نوادگانش را تصوّری اشتباه دانسته است.
خلاصه مطالب فصول کتاب بدین شرح است:

💡 سید عباس در ۲۶ صفر ۱۳۴۹ ه‍.ق درگذشت و در گورستان قبرآقا، در بقعه‌ای اختصاصی دفن شد. محمدعلی سلطانی در کتاب تاریخ تشیع در کرمانشاه، تاریخ درگذشت سید عباس را «اردیبهشت سال ۱۳۰۹ ه‍. ش» ثبت کرده که با ذیقعده یا ذیحجهٔ سال ۱۳۴۸ ه‍.ق برابر است.

💡 مراجع شیعه در طول تاریخ تشیع، نقش بارزی در امور دینی، فکری و سیاسی و اجتماعی جوامع خود داشته‌اند. مثال بارز آن فتوای تحریم تنباکو توسط میرزای شیرازی در زمان حکومت قاجار است که به الغای امتیاز تنباکو انجامید.

💡 شیعه‌گری کتابی نیست که فقط به اوایل تاریخ تشیع اشاره داشته باشد بلکه تاریخ صفویه تا قاجاریه ایران و... را شامل می‌شود و این موارد فقط شامل بخش هایی از دیدگاه‌های کسروی که در این کتاب نگارش شده‌اند: