دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] ایوان پتروویچ پاولف (Ivan Petrovich Pavlov, ۱۸۴۹-۱۹۳۶) فیزیولوژیک، روان شناس و پزشک مشهور روسی است. آزمایش اساسی که پاولف به واسطه آن معروف شد بازتاب شرطی یا انعکاس شرطی (Conditioned reflex) نام داشت که بر روی حیوانات انجام گرفت و مبنای روان شناسی نوین قرار گرفت.
ایوان پتروویچ پاولف، در شهر قدیمی ریازان (Ryasan) در حدود ۴۰ کیلومتری جنوب مسکو به دنیا آمد. پدرش کشیش فقیری بود که علاقه زیادی به کتاب خواندن داشت. ایوان کوچک، خواندن و نوشتن را در ۵ سالگی آغاز کرد ولی تا سن ۱۳ سالگی وارد مدرسه نشد.در خلال سال هایی که پاولف جوان، دوران دانشجویی را می گذارند، یعنی اواسط قرن نوزدهم، رژیم تزاری در روسیه متزلزل شده بود و جامعه از لحاظ سیاسی، اجتماعی و فرهنگی دگرگون شده بود. جامعه علمی نیز از این تاثیرات بی نصیب نمانده بود، به طوری که روش ماده گرایانه تاثیر عمیقی بر پاولف جوان گذاشته و او هم راه تجربه و آزمایشات عینی را در پیش گرفت. پاولف در سال ۱۸۷۵ از دانشگاه سن پترزبورگ (St. Peters burg) مدرک فیزیولوژی حیوانی را دریافت کرد و در سال ۱۸۸۳، آموزش پزشکی خود را به پایان رساند. سپس با کمک هزینه تحصیلی که از کشور آلمان دریافت کرد مدتی را در مراکز علمی معروفی چون؛ لایپزیک و هایدلبرگ به مطالعه پرداخت.در سال ۱۸۹۰ پاولف به سمت استادی داروشناسی در آکادمی پزشکی – نظامی در سن پترزبورگ برگزیده شد و یک سال بعد استاد فیزیولوژِی آن دانشگاه شد و تا سال ۱۹۲۴ در این سمت باقی ماند. در سال ۱۹۰۷ وی به عضویت آکادمی علوم روسیه پذیرفته شد و مدتی بعد به ریاست "انستیتوی فیزیولوژی" رسید و تا زمان مرگ خود به این فعالیت ادامه داد.
کریمی، یوسف، تاریخچه و مکاتب روان شناسی، پیام نور، ۱۳۸۵، چاپ هفتم، ص۱۳۱.
ایوان پاولف در طی زندگی شخصی پر بار و ممتازش به مسائلی علمی چون؛ وظیفه غدد گوارشی و نقش اعصاب قلب پرداخت که جایزه نوبل را در سال ۱۹۰۴ از آن خود کرد.
شولتز، آلن، تاریخ روان شناسی نوین، علی اکبر سیف، رشد، ۱۳۷۲، چاپ دوم، ص۴۰.
اگرچه پژوهش های پاولف از اهمیت روان شناختی زیادی برخوردار بود، اما او هرگز خود را یک روان شناس نمی دانست؛ همچنین کاربرد و ارزش چندانی را برای روان شناسان زمان خود قائل نبود.
لاندین، رابرت، نظریه ها و نظام های روان شناختی، یحیی سیدمحمدی، ویرایش، ۱۳۷۸، چاپ اول، ص۱۲۴.
...
