ادم در تصوف و عرفان

[ویکی فقه] آدم در تصوف و عرفان. در این مقاله به آدم در تصوف و عرفان و انسانشناسی تصوف پرداخته میشود.
داستان آفرینش آدم (علیه السلام) و چگونگی هبوط او از بهشت، در نوشته های عرفانی به گونه نمادی و با تأویلاتی خاص آمده است.این تأویلها به طور کلی پیرامون چند موضوع می چرخد: چرا آدم آفریده شد؟ مقصود از آموختن نامها به آدم چیست؟ امانتی که به آدم سپرده شد کدام است؟ هبوط یعنی چه و در این واقعه مراد از آدم، حوا، شیطان، شجره، طاوس، مار و گندم چیست؟ ویژگیهای آدم چیست؟ جایگاه آدم در میان دیگر آفریدگان کدام است و پیوند او با جهان هستی چگونه است؟
اولین انسان
در سخنان نخستین صوفیان، تصویری که از آدم ارائه شده کمابیش در چهارچوب اخبار و روایات مذهبی است.در این آثار آدم به عنوان ابوالبشر و اولین انسان به کار رفته است بی آنکه درپی تأویل واژه ها و رویدادها باشند.
زبان رمز و تأویل
از قرن ۴ق/۱۰م رفته رفته از وقایع مربوط به آدم نه به صورت ساده نخستین، که به زبان رمز و تأویل سخن به میان می آید.این گفت وگوها از منصور حلاج آغاز می شود و در آثار ابن عربی به اوج خود می رسد.
← حقیقت انسانیه
...

💡 نیز، طرح موضوع «تبعید و غربت روح» در تصوف و گنوسی از تأثیرپذیری متصوفه از آیین گنوسی حکایت دارد.

💡 طغرا تندروی در تصوف و ادعای اتّحاد با خالق را ناروا می‌دانست و بانگ «انا الحق» را صوتی خارج از آهنگ دین می‌شمرد.[۳]

💡 هرچند به بیراهه رفتن گنوسیان یهودی (عرفان مرکابا) و غیریهودی در تفسیر روایت مزبور، آن‌ها را به ثنویت کشاند اما در تصوف و قبالا، تمایز بین خالق و مخلوق و در کل روح یکتاپرستی حفظ شد. از دیگر نتایج بررسی در این کتاب، می‌توان به نظریة وحدت وجود قبالای نبوی ابراهیم ابوالعافیه و نسخة مشابه آن در تصوف اسلامی اشاره کرد در این باب، علی‌رغم تفاوت‌های بنیادین، موارد مشابه زیادی نیز به‌دست آمد.

💡 رضا کلمه‌ای عربی و نامی پسرانه به معنی خشنود بودن، خرسندی، و تأیید است و در تصوف و تاریخ صدر اسلام کاربرد دارد.

💡 طی‌الارض یا طیرالارض یا دورنوردی در برخی مکاتب عرفان از جمله در تصوف و کابالا به نوعی پیمودن بین دو مکان گفته می‌شود که در آن فاعل با اتکا به اراده خودش بدون حرکت از مکانی به مکانی دیگر منتقل می‌شود.