اجزای تصدیق

[ویکی فقه] اجزای تصدیق در علم منطق عبارتند از: ۱. محکومٌ علیه، ۲. محکومٌ به، ۳. حکم.
در باره ماهیت تصدیق، چهار نظریه مشهور وجود دارد:۱. تصدیق عبارت است از: حکم، و برای حکم سه تفسیر ارائه شده است:الف) انتساب چیزی به چیز دیگر به ایجاب یا سلب؛ب) نفس نسبت چیزی به چیز دیگر، نه انتساب چیزی به چیز دیگر، زیرا انتساب از مقوله فعل است و علم از مقوله انفعال؛ج) تعقل وقوع یا عدم وقوع نسبت ازسوی نفس. این نظریه منسوب به حکماست.۲. تصدیق، مجموعه ای مرکب از تصور محکومٌ علیه، محکومٌ به و حکم است.این رای، مختار فخر رازی است.۳. تصدیق، تصوری متضمن حکم است. اُرموی، صاحب مطالع الانوار، این رای را برگزیده است.۴. تصدیق، اقرار نفس به مفاد قضیه و اقرار به آن است. قطب رازی این نظر را اختیار کرده است.طبق نظریه دوم، تصدیق، امری مرکب، و اجزای آن عبارت است از: محکومٌ علیه، محکومٌ به و حکم.

💡 مدافعین برهان نظم می‌گویند هنگامی که به موجودات عالم می‌نگریم، سازماندهی و برنامه‌ریزی دقیقی احساس می‌کنیم. چنین نظمی تصادفی و خود به خود رخ نمی‌دهد؛ بنابراین ورای چنین موجودات منظمی باید ناظم حکیم و علیمی وجود داشته باشد که از سر حکمت و آگاهی آن‌ها را پدیدآورده باشد. ویلیام پیلی (William Paley) در کتاب «الهیات طبیعی» برهان نظم را شرح می دهد. پیلی ساختار چشم را به این گونه توصیف می کند که در آن‌ اجزای مختلف چشم برای بینایی به روش پیچیده‌ای با هم همکاری می‌کنند. او استدلال می‌کند که فقط در صورت فرض یک ناظم و مدبر فراطبیعی است که سازگاری اجزاء در جهت هدف معین قابل توجیه‌است. پیلی چشم را با ساعت مقایسه کرده و چنین دلیل می‌آورد که اگر شخصی در یک جزیره دور افتاده زندگی کند و ساعتی بیابد، این فرض را که ساعت را موجود هوشمندی ساخته‌است تصدیق می‌کند. به همین دلیل انسان حق دارد با بررسی چشم خود، این نتیجه را بگیرد که آن را موجود هوشمندی ساخته‌است. یعنی همان گونه که اجزای ساعت برای نشان دادن وقت هماهنگ شده‌اند و می‌فهمیم که این هماهنگی حاصل فعالیت خلاق یک سازنده‌است، در موارد طبیعی نیز تنها راهی که وجود آنرا معقول می‌سازد، این است که فرض کنیم از ناظم با شعوری ناشی شده‌ باشند.