اثار علمى امام صادق

[ویکی اهل البیت] آثار علمى امام صادق. نجاشی والی اهواز که به نام رساله عبدالله بن نجاشی شهرت دارد.
نجاشی مؤلف رجال گوید که وی به جز این رساله، تصنیف دیگری از امام صادق علیه السلام ندیده است. اما می توان نظر نجاشی را چنین توجیه کرد که این تنها اثری است که به دست امام صادق علیه السلام تدوین شده و باقی آثار از جمله چیزهایی است که توسط راویان آن حضرت جمع آوری شده است.
شیخ صدوق سندش را از اعمش به امام صادق علیه السلام رسانیده است. این نامه حاوی احکام اسلامی از قبیل وضو و غسل و انواع آن ها و نماز و اقسام آن و زکات، زکات مال و زکات فطره، و حیض و صیام و حج و جهاد و نکاح و طلاق، صلوات بر پیامبر صلی الله علیه و آله و دوستی اولیای خدا و برائت از دشمنان خدا و نیکی به پدر و مادر و حکم متعه ازدواج و حج و احکام اولاد و کردار بندگان و جبر و تفویض و حکم کودکان و عصمت پیامبران و ائمه و مخلوق بودن قرآن و وجوب امر به معروف و نهی از منکر و معنای ایمان و عذاب قبر و بعث و تکبیر در عید فطر و قربان و احکام زنی که وضع حمل کرده و احکام خوردنی ها و نوشیدنی ها و صید ماهی و قربانی و گناهان کبیره و مسائلی از این قبیل، می باشد.
کتابی در توحید که به خاطر نام روایتگر آن توحید مفضل نام دارد. این کتاب در رد دهریون و اثبات خداوند جزو بهترین کتاب ها به شمار می رود و تمام آن در ضمن بحارالانوار موجود است. همچنین این کتاب به صورت جداگانه با چاپ سنگی در مصر به چاپ رسیده است. و بنابر آن چه در مجله المقتبس خوانده ام این کتاب در استانبول هم به چاپ رسیده که هنوز آن را ندیده ام.
این کتاب هم به وسیله مفضل بن عمر روایت شده و در ضمن بحارالانوار موجود است. در مقدمه بحار آمده است که سیاق کتاب های توحید (مفضل) و اهلیلجة بر صحت آن ها دلالت دارد.
سید علی بن طاوس در کشف المحجة لثمرة المهجه در آن جا که فرزندش را سفارش می کند، گوید: به کتاب مفضل بن عمر که امام صادق علیه السلام آن را بر وی املا فرموده بنگر که درباره آثار و پدیده هایی است که خداوند آفریده است. و نیز کتاب اهلیلجة را بخوان که کتاب بس پرارزشی است.
اما در فهرست ابن ندیم آمده است: نویسنده کتاب اهلیلجة معلوم نیست و گویند آن را امام صادق علیه السلام نوشته است اما این محال است. اما ابن ندیم درباره علت محال بودن این امر هیچ دلیلی نیاورده است.

💡 همه حاضران از طرح اين مساله و وجوه آن، حيران شدند - با توجه به اينكه امام جواد(عليه السلام ) در آن وقت نوجوان بود - و به اين ترتيب اقرار به عظمت علمى امام جواد(عليه السلام ) نمودند. (111)

💡 ارى اين رستاخيز علمى امام عليه السلام اگر چه مبارزه اى علنى با دستگاه طاغوت نبوداما به روشنى، باطل بودن حكومت طاغوت را نشان ميداد. همين جهت بود كه سبب شد هشام ازجانب ان حضرت احساس خطر نموده و ايشان را به شام تبعيد و مدتى زندانى نمايد.

💡 و اضافه كرد كه: منصور از توجّه مردم به جعفر بن محمّد سخت بيمناك بود و تلاششاين بود كه آن حضرت را از نظر افكار عمومى بيندازد و مى خواست تا درمجلسى بزرگ،موقعيّت علمى امام را درهم شكند، به اين منظور آن حضرت را از مدينه دعوت كرد و به منهم دستور داد تا مسايلى بسيار مشكل و غامض تهيّه كرده و در برخوردم با امام از اوسئوال كنم.

💡 (علاوه بر اينكه وى مدتى شاگرد مكتب علمى امام باقر (عليه السلام ) و امام صادق بود،دو سال در محضر مقدس حضرت زيد (عليه السلام ) شاگرد بود و جز رهبران بنى اميهكسى ابوحنيفه را از اين كار باز نمى داشت.(157)

💡 و با كمال تأ سف، دوران بركات علمى امام عليه السلام دوام زيادى نداشت و سرانجامبه دستور هشام بن عبدالملك آن حضرت را در سن 57 سالگى و درسال 114 هجرى مسموم ساخته، جهان اسلام را از بركات وجود مقدّسش محروم كردند.

💡 در قدرت علمى امام (ع ) - كه از سرچشمه زلال ولايت واهل بيت عصمت مايه ور بود - نكته ها گفته اند. از جمله: همين يعقوب بن اسحاق كندىفيلسوف بزرگ عرب كه دانشمند معروف ايرانى ابونصر فارابى شاگرد مكتب وىبوده است، در مناظره با آن حضرت درمانده گشت و كتابى را كه بر ردّ قرآن نوشته بودسوزانيد و بعده از دوستداران و در صف پيروان آن حضرت در آمد.